Około połowa wszystkich chorych z poważną chorobą, której towarzyszy ciężkie cierpienie, nie otrzymuje w Hiszpanii specjalistycznego leczenia w ramach opieki paliatywnej. Niektóre badania określają tę liczbę na sześć na dziesięć, czyli 60 procent.
W skali globalnej liczba ta jest wyższa, biorąc pod uwagę np. mniejszą dostępność usług świadczących tego typu opiekę oraz zmniejszone lub nawet niskie zużycie opioidów w niektórych częściach świata.
Niektórzy ekonomiści i menedżerowie zdrowia, wraz z pracownikami służby zdrowia, od pewnego czasu badają niechęć niektórych krajów i środowisk do wdrażania usług opieki paliatywnej. Nie najmniejszym z nich są potencjalne koszty.
Obawy są następujące. Postawmy się w roli planisty zdrowotnego, któremu powiedziano, że oprócz zapewnienia opieki nad pacjentem, na przykład przez zespół kardiologów, trzeba wezwać inny zespół, który zajmie się pacjentem. Na pierwszy rzut oka brzmi to jak wzrost kosztów. "Jeśli muszę wezwać dodatkowy zespół do tego, który leczy chorobę, to brzmi to kosztownie" - wyjaśnia. Miguel Sánchez CárdenasAle ten sposób argumentacji stał się przedmiotem globalnej rewizji - mówi badaczka programu Atlantes Instytutu Kultury i Społeczeństwa Uniwersytetu Nawarry.
Sprawozdanie z Jama Medycyna Wewnętrzna
Jednym z najczęściej analizowanych raportów jest ten opublikowany przez Jama Medycyna WewnętrznaWydanie 2018 czasopisma wydawanego przez American Medical Association. Została ona przeprowadzona przez System opieki zdrowotnej Mount Sinai y Trinity College w Dublinie w Irlandii i połączył dane z sześciu wcześniejszych badań obejmujących ponad 130 000 dorosłych przyjętych do szpitali w Stanach Zjednoczonych w latach 2001-2015. Spośród tych chorych 3,6 proc. otrzymało konsultację z zakresu opieki paliatywnej jako dodatek do innej opieki szpitalnej.
Według raportu szpitale zaoszczędziły średnio 3 237 dolarów na jednym pacjencie (prawie 2 700 euro przy obecnym kursie wymiany), w trakcie pobytu w szpitalu, gdy opieka paliatywna została dodana do rutynowej opieki, w porównaniu z tymi, którzy nie otrzymali opieki paliatywnej. Opieka paliatywna wiązała się z oszczędnościami kosztów, w przeliczeniu na pobyt w szpitalu, w wysokości 4 251 dolarów (3 542 euro) na pacjenta z chorobą nowotworową i 2 105 dolarów (1 754 euro) w przypadku osób z rozpoznaniem nienowotworowym. Oszczędności były wyższe w przypadku pacjentów z większą liczbą chorób.
Przyczyny oszczędności zostały podsumowane przez autora analizy, Johna Comminsa, w następujący sposób Opieka paliatywna oszczędza pieniądze szpitala. Programy opieki paliatywnej, które lepiej radzą sobie z bólem i poprawiają koordynację opieki, skutkują krótszymi pobytami w szpitalu i niższymi kosztami, szczególnie w przypadku najbardziej chorych pacjentów - wynika z raportu, którego głównym autorem jest Peter May, badacz ekonomii zdrowia w Centrum Polityki Zdrowotnej i Zarządzania na Uniwersytecie Kalifornijskim w Nowym Jorku. Trinity College z Dublina.
Także katalońskie szpitale
Kiedy Sánchez Cárdenas został zapytany o pracę Dr. Gómez Batistektóry ponad dekadę temu utrzymywał, że specjalistyczna opieka paliatywna pozwala zaoszczędzić systemowi 60 proc. kosztów, jakie poniósłby śmiertelnie chory pacjent bez takiej opieki, zwrócił uwagę, że w wyliczeniach oszczędności ważny jest czynnik czasu.
"Gómez Batiste stwierdził, że istnieje spadek kosztów na jednego pacjenta leczonego za pomocą opieki paliatywnej o średnio 3 000 euro, ale w innych badaniach dokonano innych szacunków" - mówi badacz z Atlantes. "Zależy to również od tego, kiedy chory zgłasza się do programu opieki paliatywnej: czy jest to wczesny okres choroby, czy też późniejszy. Jasne jest, że im wcześniej się pojawi, tym więcej oszczędności dla systemu. Zasadniczo dlatego, że pozwala uniknąć zabiegów, które są zbędne u schyłku życia i które zamiast leczyć lub łagodzić objawy, zwiększają ludzkie cierpienie".
Badania dr Xaviera Gómeza Batiste wykazały, że w samej Katalonii opieka paliatywna pozwoliła zaoszczędzić w 2006 roku 33,5 mln euro rocznie, co jest kwotą wyższą niż całkowity koszt wydatków strukturalnych na całą opiekę paliatywną we wspólnocie autonomicznej - donosi ABC. Jego zdaniem wniosek ten można ekstrapolować na cały kraj. Swoje wnioski uzasadnia tym, że "dobrze zaplanowana i sprawowana szpitalna lub domowa opieka paliatywna zapobiega wielu problemom i pozwala uniknąć sytuacji, w której pacjenci uciekają się do pomocy doraźnej lub trafiają na oddziały ostre, ponieważ jest to najłatwiejszy lub jedyny sposób, jaki mają pod ręką, gdy potrzebują pomocy medycznej".
Sánchez Cárdenas uważa, że "należy również zauważyć, że badania oceniające koszty opieki paliatywnej zbieżnie wskazują, że im wcześniej zostanie zapewniona opieka paliatywna, tym większy będzie jej sukces, jeśli chodzi o skuteczność leczenia". Innymi słowy, można zważyć na terapie, które są dobre dla pacjentów, ale też takie, które będą prowadziły do uzależnienia od leczenia, które nie poprawiają jakości życia pacjenta i pogarszają koszty ponoszone przez system".
Z drugiej strony dyrektorzy sektora zdrowia, tacy jak Zacarías Rodriguez z Fundacji Nowe Zdrowie, zapewniali, że "inwestowanie w opiekę paliatywną ratuje system, czyni go bardziej zrównoważonym i poprawia jakość życia ludzi". Zgodnie z tymi założeniami fundacja przekonuje, że przy wdrożeniu odpowiednich metod zarządzania "opieka paliatywna pozwoliłaby zaoszczędzić systemowi opieki zdrowotnej od 20 do 35 proc. kosztów, poprawiając jakość życia chorych i zwiększając satysfakcję pacjentów, rodzin i opiekunów nawet o 97 proc.".
