Pięć nut świętości, według Gaudete et exultate

19 marca 2018 r., w uroczystość św. Józefa, papież Franciszek podpisał adhortację apostolską Gaudete et exultate o powołaniu do świętości w dzisiejszym świecie. W uroczystość Wszystkich Świętych zebrano pięć notatek Ojca Świętego, "aby cały Kościół poświęcił się promowaniu pragnienia świętości".

Picture of Francisco Otamendi

1 de listopad de 2023

6 min de lectura

Witraż ze świętymi ©OSV

Apel papieża zawarty w 177 punktach adhortacji Gaudete et exultate (Raduj się i bądź szczęśliwy), jest nadal aktualna, mimo że od 2018 roku minęło pięć i pół roku. Wystarczy przeanalizować 125 notatek z adhortacji, aby zweryfikować, że nie było to wydarzenie jednodniowe.

Poniżej znajdują się liczne cytaty z Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium Soboru Watykańskiego, swoich poprzedników Benedykta XVI, św. Jana Pawła II, a w szczególności w swoim Liście Novo millenio ineunteNauczanie Kościoła opiera się na nauczaniu św. Pawła VI w Evangelii Nuntiandi, Katechizmie Kościoła Katolickiego, świętych, Ojcach Kościoła, teologach, filozofach i autorach duchowych.

"Jesteśmy poruszeni - napisał papież - przykładem tak wielu kapłanów, sióstr zakonnych, zakonników i świeckich, którzy poświęcają się głoszeniu i służbie z wielką wiernością, często z narażeniem życia, a na pewno kosztem własnego komfortu. Ich świadectwo przypomina nam, że Kościół nie potrzebuje tak wielu biurokratów i urzędników, ale pełnych pasji misjonarzy, pochłoniętych entuzjazmem przekazywania prawdziwego życia. Święci zaskakują, niepokoją, ponieważ ich życie zaprasza nas do wyjścia z cichej i znieczulającej przeciętności".

Ale także jasne słowa jego punktów 1 i 2: "On chce, abyśmy byli święci i nie oczekuje, że zadowolimy się przeciętną, rozwodnioną, upłynnioną egzystencją. W rzeczywistości, już od pierwszych stron Biblii, wezwanie do świętości jest obecne w różnych formach. Oto, co Pan zaproponował Abrahamowi: "Chodź w mojej obecności i bądź doskonały" (Gn 17,1). Pawła do Efezjan: "Albowiem Pan wybrał każdego z nas, 'abyśmy byli święci i nienaganni przed Nim w miłości'" (Ef 1,4).

"Saints Next Door

I dobrze znana wypowiedź Franciszka o "świętych obok" w tym kontekście: "Nie myślmy tylko o tych, którzy już zostali beatyfikowani lub kanonizowani. Duch Święty rozlewa świętość wszędzie, na święty i wierny lud Boży, ponieważ "wolą Bożą było uświęcenie i zbawienie ludzi, nie w odosobnieniu, bez wzajemnej więzi, ale przez tworzenie ludu, aby wyznawali Go w prawdzie i służyli Mu w świętości"" (Lumen gentium).

"Lubię widzieć świętość w cierpliwym ludzie Bożym", dodał Papież, "w rodzicach, którzy wychowują swoje dzieci z taką miłością, w mężczyznach i kobietach, którzy pracują, aby przynieść do domu chleb, w chorych, w starszych zakonnicach, które nadal się uśmiechają. W tej stałości, by trwać dzień po dniu, widzę świętość Kościoła wojującego. Często jest to świętość "obok", tych, którzy żyją blisko nas i są odbiciem Bożej obecności lub, używając innego wyrażenia, "średnią klasą świętości".

Pięć przejawów miłości do Boga i bliźniego

Oto synteza niektórych uwag na temat świętości, a w szczególności pięciu, które Papież zawarł w swoim dokumencie Gaudete et exultate. Są one następujące: 1) Wytrwałość, cierpliwość i łagodność. 2) Pogoda ducha i poczucie humoru. 3) Śmiałość i zapał. 4) We wspólnocie. 5) Nieustanna modlitwa.

"Nie będę się rozwodził nad środkami uświęcenia, które już znamy: różnymi metodami modlitwy, cennymi sakramentami Eucharystii i Pojednania, składaniem ofiar, różnymi formami pobożności, kierownictwem duchowym i wieloma innymi. Dotknę tylko kilku aspektów powołania do świętości, które, mam nadzieję, odbiją się szczególnym echem" - wyjaśnia Franciszek.

1) Wytrwałość, cierpliwość i łagodność

Pierwszą z tych wielkich uwag jest "być skupionym, mocnym wokół Boga, który kocha i podtrzymuje. Z tej wewnętrznej stanowczości można wytrwać, znieść niepowodzenia, wzloty i upadki życia, a także agresję innych, ich niewierności i wady: "Jeśli Bóg jest z nami, któż może być przeciwko nam?Rm 8,31). To jest źródło pokoju, który wyraża się w postawie świętego". 

Świadectwo świętości w naszym szybkim, zmiennym i agresywnym świecie opiera się na cierpliwości i stałości w czynieniu dobra. Jest to wierność miłości, ponieważ ten, kto polega na Bogu (pistis) może być również wierny przed braćmi (pistós), nie opuszcza ich w złych chwilach, nie daje się ponieść ich niepokojom i stoi po stronie innych, nawet jeśli nie przynosi to natychmiastowej satysfakcji".

2) Radość i poczucie humoru

"To, co zostało powiedziane do tej pory, nie oznacza ducha, który jest apatyczny, smutny, kwaśny, melancholijny lub niski profil bez energii" - dodaje Ojciec Święty. "Święty potrafi żyć z radością i poczuciem humoru. Nie tracąc realizmu, oświeca innych pozytywnym i pełnym nadziei duchem. Bycie chrześcijaninem to 'radość w Duchu Świętym'" (Rm 14,17), ponieważ "za miłością miłości koniecznie idzie radość, ponieważ każdy kochający raduje się zjednoczeniem z ukochanym [...] Stąd konsekwencją miłości jest radość"".

"Maryja, która wiedziała, jak odkryć nowość, którą przyniósł Jezus, śpiewała: 'Duch mój raduje się w Bogu, moim Zbawcy' (Mt 6:15).Lc 1,47), a sam Jezus "został napełniony radością w Duchu Świętym" (Lc 10,21). Kiedy przechodził obok "cały lud się radował" (Lc 13,17). Po Jego zmartwychwstaniu zapanowała wielka radość, gdziekolwiek udali się uczniowie (por. Akty 8,8). Jezus daje nam zapewnienie: "Będziecie smutni, ale smutek wasz zamieni się w radość. [...] Znowu was zobaczę i rozraduje się serce wasze, a radości waszej nikt wam nie odbierze" (Jn 16,20.22). To wam powiedziałem, aby radość moja w was była i aby radość wasza była pełna" (Jn 15,11)".

Franciszek przyznaje, że "są trudne chwile, czasy krzyża, ale nic nie może zniszczyć nadprzyrodzonej radości, która 'dostosowuje się i przekształca, i zawsze pozostaje przynajmniej jako wybuch światła zrodzonego z osobistej pewności bycia nieskończenie kochanym, ponad wszystko'. Jest to wewnętrzne bezpieczeństwo, pełen nadziei spokój, który przynosi duchową satysfakcję niezrozumiałą dla ziemskich parametrów".

3) Śmiałość i zapał

Papież odważnie kontynuuje w swojej adhortacji. "Świętość jest członkostwoTo zuchwałość, to ewangelizacyjny zamach, który odciska piętno na tym świecie" - pisze. "Aby było to możliwe, sam Jezus wychodzi nam na spotkanie i powtarza nam ze spokojem i stanowczością: 'Nie lękajcie się' (Mc 6,50). Ja jestem z wami zawsze, aż do skończenia świata" (Mt 28,20)".

"Te słowa pozwalają nam chodzić i służyć z tą odważną postawą, którą Duch Święty wzbudził w Apostołach i poprowadził ich do głoszenia Jezusa Chrystusa" - zachęca. Śmiałość, entuzjazm, swobodne wypowiadanie się, apostolski zapał - wszystko to zawiera się w słowie "odwaga". członkostwoBiblia używa tego słowa również do wyrażenia wolności egzystencji, która jest otwarta, ponieważ jest dostępna dla Boga i innych (por. Akty 4,29; 9,28; 28,31; 2Co 3,12; Ef 3,12; Hb 3,6; 10,19).

4) W społeczności

Ojciec Święty ostrzega, że "bardzo trudno jest walczyć z własną rozwiązłością oraz z sidłami i pokusami diabła i samolubnego świata, jeśli jesteśmy odizolowani. Takie jest bombardowanie, które nas uwodzi, że jeśli jesteśmy zbyt samotni, łatwo tracimy poczucie rzeczywistości, naszą wewnętrzną jasność i ulegamy".

"Uświęcenie to wspólna podróż, dwóch na dwóch" - wyjaśnia. "Znajduje to odzwierciedlenie w niektórych świętych wspólnotach. Wielokrotnie Kościół kanonizował całe wspólnoty, które w heroiczny sposób żyły Ewangelią lub ofiarowały Bogu życie wszystkich swoich członków. Pomyślmy na przykład o siedmiu świętych założycielach Zakonu Sług Maryi, o siedmiu błogosławionych z pierwszego klasztoru Nawiedzenia w Madrycie, o św. Pawle Miki i towarzyszach zamęczonych w Japonii, o św. St Andrew Kim Taegon Roque Gonzaleza, św. Alfonsa Rodrigueza i towarzyszy zamęczonych w Ameryce Południowej. Pamiętajmy również o niedawnym świadectwie Mnisi trapiści z Tibhirine (Algieria), którzy wspólnie przygotowywali się na męczeństwo". 

"Podobnie, istnieje wiele święte małżeństwagdzie każdy był narzędziem Chrystusa dla uświęcenia współmałżonka. Życie lub praca z innymi jest niewątpliwie drogą duchowego rozwoju. Święty Jan od Krzyża powiedział do ucznia: żyjesz z innymi, "aby oni pracowali i ćwiczyli ciebie"" - przypomniał papież.

"Życie wspólnotowe, czy to w rodzinie, w parafii, we wspólnocie zakonnej czy w jakiejkolwiek innej, składa się z wielu drobnych codziennych szczegółów. Tak było w przypadku świętej wspólnoty utworzonej przez Jezusa, Maryję i Józefa, gdzie piękno komunii trynitarnej zostało odzwierciedlone w paradygmatyczny sposób. Tak było również w życiu wspólnotowym, które Jezus prowadził ze swoimi uczniami i z prostym ludem".

5) W nieustannej modlitwie

"Wreszcie - mówi Papież - choć może się to wydawać oczywiste, pamiętajmy, że świętość składa się z nawykowej otwartości na transcendencję, która wyraża się w modlitwie i adoracji. Święty to osoba o modlitewnym duchu, która potrzebuje komunikacji z Bogiem. To ktoś, kto nie może znieść duszenia się w zamkniętej immanencji tego świata, a pośród swoich wysiłków i daru z siebie wzdycha do Boga, wychodzi z siebie w uwielbieniu i rozszerza swoje granice w kontemplacji Pana. Nie wierzę w świętość bez modlitwy, nawet jeśli niekoniecznie wiąże się ona z długimi chwilami lub intensywnymi uczuciami".

Jana od Krzyża, który "zalecał, abyśmy zawsze starali się chodzić w obecności Boga, czy to rzeczywistej, czy wyimaginowanej, czy też jednoczącej, w zależności od tego, na co pozwalają nam wykonywane przez nas dzieła". (...) "Aby jednak było to możliwe, konieczne są również chwile spędzone sam na sam z Bogiem, w samotności z Nim. Dla św. Teresy z Avila modlitwa jest "próbą bycia przyjaciółmi, podczas gdy często jesteśmy sami z Tym, o którym wiemy, że nas kocha".

Od Słowa do Eucharystii, z Maryją

"Spotkanie z Jezusem w Piśmie Świętym prowadzi nas do Eucharystii, gdzie to samo Słowo osiąga swoją maksymalną skuteczność, ponieważ jest rzeczywistą obecnością Tego, który jest żywym Słowem". Na zakończenie papież pisze: "Pragnę, aby Maryja była zwieńczeniem tych rozważań, ponieważ jak nikt inny żyła błogosławieństwami Jezusa (...) Jest Ona świętą pośród świętych, najbardziej błogosławioną, tą, która uczy nas drogi świętości i nam towarzyszy. Rozmowa z Nią pociesza, wyzwala i uświęca. Matka nie potrzebuje wielu słów, nie musimy wkładać wiele wysiłku, aby wyjaśnić Jej, co się z nami dzieje. Wystarczy szeptać w kółko: 'Zdrowaś Maryjo...'".

¿Te ha gustado? Compártelo

Viajes del Papa

To się dzieje...

Holywins: una alternativa alegre y católica a Halloween

Redakcja Omnes

El milagro de la nieve

El «milagro de la nieve» que hoy recuerda Santa María la Mayor

Teresa Aguado Peña

pensamiento político san agustín

¿Cuál es el pensamiento político de san Agustín?

Santiago Leyra Curiá

PapieżWniebowzięcieDziewicyCastelgandolfo

Papież śpiewa o miłości i czystości duszy w Wniebowzięciu Maryi

Francisco Otamendi

Eclipse

María, el eclipse y la ceguera de amor

Antonio Moreno