Dzisiejsze święto upamiętnia nie tylko fizyczną budowę kościołów wzniesionych na ich grobach, ale przede wszystkim ich poświęcenie. To znaczy poświęcenie budowli Bogu i Jego czci, dzięki czemu stają się one miejscami świętymi. Upamiętnia również duchową rzeczywistość, jaką reprezentują dla wiary katolickiej: apostolską ciągłość i jedność Kościoła, zbudowaną na męczeńskim świadectwie świętych Piotra i Pawła.
Bazylika Świętego Piotra upamiętnia miejsce, w którym, według tradycji, pierwszy papież poniósł męczeńską śmierć. Jej pierwotne poświęcenie pochodzi z IV wieku, z czasów panowania cesarza Konstantyna Wielkiego. Obecna bazylika, odbudowana między XVI a XVII wiekiem, jest widzialnym symbolem posługi Piotrowej, której Chrystus powierzył misję umacniania braci w wierze (por. Łk 22, 32).
Kościół widzi w tej świątyni, której budowa trwała 170 lat, pod przewodnictwem 20 papieży, znak jedności wokół Następcy Piotra. “Ty jesteś Piotr, czyli Skała, i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą” – powiedział mu Jezus (Mt 16, 18-19).
Paweł poza murami
Bazylika św. Pawła za Murami, zbudowana nad grobem Apostoła Narodów, również została założona w IV wieku i odbudowana po pożarze w 1823 roku, który zniszczył niemal cały kościół. Monumentalna rekonstrukcja miała miejsce w 1854 roku. Do dziś zachowały się takie pozostałości jak krużganek i łuk triumfalny. Dziś jest to ważne miejsce pielgrzymkowe i jedna z czterech bazylik papieskich (pozostałe trzy to bazyliki św. Piotra, św. Jana na Lateranie i Matki Boskiej Większej).
Niedawno odbyła się ostatnia duża uroczystość w Bazylice Świętego Pawła za Murami, położonej 11 kilometrów od Bazyliki Świętego Piotra. W historycznym nabożeństwie ekumenicznym uczestniczyli król Wielkiej Brytanii Karol III oraz królowa Kamila.
