Papież Franciszek najpierw przywitał tegorocznych laureatów. Są nimi profesor Hanna-Barbara Gerl-Falkovitz, emerytowana profesor filozofii religii i religioznawstwa porównawczego na Uniwersytecie w Dreźnie, czołowa specjalistka od Edyty Stein oraz Romano Guardini. Dołącza do niej Ludger Schwienhorst-Schönberger, profesor Starego Testamentu na Uniwersytecie Wiedeńskim, uważany za jednego z największych znawców Ksiąg Mądrościowych, a w szczególności Pieśni nad Pieśniami.
To samo czułe pozdrowienie Ojciec Święty skierował do francuskiego filozofa i teologa Jean-Luca Mariona, profesora metafizyki na Sorbonie i akademika Francji, oraz do australijskiej profesor Tracey Rowland, znawczyni relacji między teologią i kulturą XX wieku. Obaj zostali wyróżnieni w 2020 roku, a teraz odebrali swoją nagrodę wraz z laureatami z 2021 roku, z rąk papieża.
Tracey Rowland posiada tytuł profesora na Uniwersytecie Notre Dame w Australii i jest członkiem rady redakcyjnej czasopisma Communio. Ponadto był prelegentem na Forum zorganizowanym przez Omnes 14 kwietnia 2021 r., prowadzonym przez Pablo Blanco, profesora Uniwersytetu Navarry, zatytułowanym. Współczesna teologia i kultura.
Papież zaznaczył, że inicjatywa nagrody Fundacji Ratzingera stworzyła "trwałą więź" między Kościołem a światem kultury. Społeczność laureatów nagrody z roku na rok powiększa się pod względem liczby, pochodzenia i różnorodności dyscyplin. Zdolność ludzkiego umysłu, dodał, "jest efektem 'iskry' zapalonej przez Boga w osobie stworzonej na Jego obraz", która nieustannie pobudza go "do wyrażania żywotności ducha w kształtowaniu i przemianie materii".
"Pismo Święte mówi nam o Bożym stworzeniu jako 'dziele'" - dodał Ojciec Święty. "Oddajemy zatem hołd nie tylko głębi myśli i pism, czy pięknu dzieł artystycznych, ale także pracy wykonywanej z wielkodusznością i pasją przez wiele lat, aby wzbogacić ogromne ludzkie i duchowe dziedzictwo, które należy dzielić. Jest to nieoceniona służba dla podniesienia ducha i godności osoby, dla jakości relacji we wspólnocie ludzkiej i dla owocności misji Kościoła".
Eulogia emerytowanego papieża Benedykta XVI
W swoim przemówieniu papież rzymski odniósł się do osobowości będących przedmiotem badań laureatów nagrody i wymienił m.in. Guardiniego, De Lubaca, Edith Stein, Lévinasa, Ricoeura i Derridę, a także McIntyre'a. Dalej mówił: "Do tych mistrzów trzeba zaliczyć teologa, który umiał otworzyć i żywić swoją refleksję i swój dialog kulturowy we wszystkich tych kierunkach razem, ponieważ wiara i Kościół żyją w naszych czasach i są przyjaciółmi każdego poszukiwania prawdy. Mówię o Josephie Ratzingerze".
Jest to "okazja, by jeszcze raz skierować do niego nasze czułe, wdzięczne i pełne podziwu myśli" - dodał, wspominając jednocześnie ich spotkanie sprzed kilku miesięcy z okazji 70. rocznicy jego święceń kapłańskich: "...czujemy, że towarzyszy nam w modlitwie, mając wzrok stale zwrócony ku horyzontowi Boga. Dziś dziękujemy mu szczególnie za to, że był także przykładem pełnego pasji oddania się studiom, badaniom naukowym, komunikacji pisemnej i ustnej; i że zawsze w pełni i harmonijnie łączył swoje badania kulturowe z wiarą i służbą Kościołowi".
Papież podkreślił to zaangażowanie w studium i pisarstwo, które kontynuował podczas swojego pontyfikatu, aby dokończyć trylogię o Jezusie "i w ten sposób pozostawić nam wyjątkowe osobiste świadectwo swojego ciągłego poszukiwania oblicza Pana". Z jego poszukiwań, zauważył, czerpiemy "natchnienie i zachętę, i zapewniamy Pana o naszej pamięci".
Współpracownicy prawdy
Franciszek nawiązał też do motta wybranego przez ówczesnego arcybiskupa Josepha Ratzingera w Monachium: współpracownicy prawdy. "Jak wiemy, słowa trzeciego listu Jana: cooperatores veritatis", to motto, które wybrał, gdy został arcybiskupem Monachium. Wyrażają one nić biegnącą przez różne etapy jego życia, od studiów do nauczania akademickiego, poprzez posługę biskupią, służbę na rzecz Nauki Wiary ̶ do której został powołany przez św. Jana Pawła II 40 lat temu ̶ i pontyfikat, charakteryzujący się światłym magisterium i niesłabnącym umiłowaniem Prawdy.
Hasło "cooperatores veritatis nadal inspiruje zaangażowanie uczonych wyróżnionych przez Fundację Ratzingera. Papież Franciszek potwierdził, że te słowa "mogą i muszą inspirować każdego z nas w naszych działaniach i w naszym życiu".
