Katolickie spojrzenie na współczesność

"Dziedzictwo gigantów", gra pozwalająca poznać średniowiecze

Jaume Aurell potwierdza pozytywne dziedzictwo średniowiecza, obalając obskuranckie mity i podkreślając jego bogactwo kulturowe, duchowe i naukowe.

José Carlos Martín de la Hoz

11 de kwiecień de 2025

Jaume Aurell (Barcelona, 1964), profesor historii średniowiecza na Uniwersytecie Nawarry, właśnie opublikował ".Dziedzictwo gigantów"Wspaniała praca na temat dziedzictwa średniowiecza, która w dużej mierze przeciwdziała obskuranckiej legendzie niektórych nurtów historiograficznych, które od Petrarki do dnia dzisiejszego oczerniają ważną część naszej historii pod straszliwą nazwą "ciemnego średniowiecza".

Rzeczywiście, to na "ramionach gigantów" (s. 15), jak mawiano w tamtych czasach, idziemy i przewidujemy, w każdym okresie historii, patrząc z góry, kroki i ścieżki, które musimy podjąć, aby iść naprzód, ponieważ każdy etap ludzkiego życia wnosi do wielkiej tradycji Kościoła i społeczeństwa zestaw wartości i wkładów, które przyczyniają się do rozwoju godności osoby ludzkiej.

Niewątpliwie pierwszą wielką lekcją średniowiecza było prześledzenie inwazji ludów germańskich od V wieku do XV wieku (por. 28), kiedy to rozpoczął się renesans, a następnie chrześcijański humanizm Szkoły z Salamanki, który trwał prawie do dnia dzisiejszego. 

Na ramionach gigantów

W ciągu tych dziesięciu wieków, w których chrześcijaństwo, prawo rzymskie i filozofia grecka połączyły się; Rzym, Golgota i Ateny, dając początek nowej cywilizacji zupełnie innej od Imperium Rzymskiego, pełnej więcej świateł niż cieni, choć logicznie bardzo bogatej w kontrasty (por. 39).

Nasz autor z wielką zręcznością, choć w szerokich zarysach, opracuje najważniejsze wydarzenia średniowiecza: kosmopolityczną atmosferę (por. 51), intensywną relację między wiarą a rozumem (por. 53) oraz klasztory i klasztory, w których zachowano wiarę i kulturę (por. 58).

Niewątpliwie potrzeba było wielu wieków, aby wykorzenić pogaństwo i odzyskać poziom godności osoby ludzkiej, który św. Augustyn rozwinął w swoim niezapomnianym "De civitate Dei", gdzie wyjaśnił, że upadek Cesarstwa Rzymskiego wynikał z trzech powodów: po pierwsze, z ludzkich słabości i dekadencji, po drugie, aby wyjaśnić, że Kościół nie był związany z jednym modelem cywilizacji, i wreszcie, aby sprowokować chrześcijan wraz z ich współobywatelami do budowania nowych kultur i nowych cywilizacji. 

Uniwersytety

Następnie zatrzyma się, aby opowiedzieć o wielu ważnych momentach średniowiecza, zwłaszcza o powstaniu uniwersytetów, tych korporacji studentów i profesorów zjednoczonych w poszukiwaniu coraz to nowej i pięknej prawdy. Wyjaśni również pokrótce wzajemne relacje między duchowieństwem regularnym i świeckim, między teologami i kanonistami, między filozofami i teologami, tj. szkołami teologicznymi i relacjami między różnymi dziedzinami wiedzy.

Relacja między tymi, którzy poszukują prawdy, jest żywym nauczaniem, że prawda wymaga kontemplacji, studiowania i dialogu, ponieważ, jak zostanie potwierdzone wieki później, serce ma powody, których rozum nie rozumie. Lub prościej: prawda jest wielościanem.

Profesor Aurell skomentuje kilka obrazów i rzeźb z różnych okresów i różnych miejsc w Europie i zrobi to z wielką wprawą, aby wyjaśnić, że historia myśli wyraża się poprzez argumenty, książki i myśl ustną, ale także poprzez sztukę. 

Szeroką ekspozycję sztuki romańskiej i gotyckiej zaoferuje nam najlepszy Aurell, czyli profesor, który stał się mistrzem historii, a nie przeciętny profesor, który wie, co musi wyjaśnić, aby wiedzieć.

Katedry

To właśnie w rozdziale o "Europie katedr" (s. 81) praca staje się najbardziej mistrzowska, a także w podziale przejścia tak zwanej innowacji teologicznej z klasztorów do szkół katedralnych i palatyńskich. 

Rzeczywiście, dostęp do edukacji dla dzieci szlachty, burżuazji oraz synów i córek szlachty doprowadził do rozprzestrzenienia się uniwersytetów w całej Europie. Ponieważ językiem była łacina, a książki musiały być kopiowane ręcznie, wiedza stała się zglobalizowana i była również naiwnie kopiowana od siebie nawzajem.

Powstanie uniwersytetów mówi o ludziach oddanych światu wiedzy i nauczania: "Bohaterowie założyciele uniwersytetów" (s. 72), ale mówi także o pokoju, dobrobycie, rynku i prawach rynku, uczciwej pracy i transporcie towarów.

W rzeczywistości, aby poszukiwanie prawdy mogło otworzyć drogę, konieczne jest odzyskanie godności osoby ludzkiej, a zatem koncepcji dzieci Bożych w życiu duchowym oraz w porozumieniu ludów i narodów, a przede wszystkim w otwarciu poszukiwania prawdy w nauce i "perspektywy w sztuce". Innymi słowy, wyjście poza (por. 111).

Najważniejsze wydarzenia

Druga część książki jest esejem w eseju i przypomina dziesięć najważniejszych wydarzeń średniowiecza lub linie sił, które należy podjąć, aby scharakteryzować nowy opis średniowiecza.

Telegraficzne podsumowanie byłoby następujące: duch kontemplacji; praktyka nie bycia praktycznym; powściągliwość; "Noblesse oblige"; dążenie do heroizmu; reforma ponad rewolucją; docenianie tradycji; umiejętność uśmiechania się; trwałość klasyki i uprzejmość.

Krótko mówiąc, dzięki tym wartościom i obszernej ekspozycji, którą wykonał, profesor Aurell przygotował obszerny indeks nowej książki, która mogłaby składać się z nowego opisu średniowiecza.

El milagro de la nieve

El «milagro de la nieve» que hoy recuerda Santa María la Mayor

Teresa Aguado Peña

PapieżWniebowzięcieDziewicyCastelgandolfo

Papież śpiewa o miłości i czystości duszy w Wniebowzięciu Maryi

Redakcja Omnes

Eclipse

María, el eclipse y la ceguera de amor

Antonio Moreno

Merydemaría

MerydeMaria, joyas católicas de una joven emprendedora: «La Virgen María es la protagonista absoluta»

Teresa Aguado Peña

Coronación de la Virgen

El día que el Cielo se quedó sin aliento

Paloma López Campos

grace

La aventura de la gracia

José Carlos Martín de la Hoz

La masonería a través de la historia

José Carlos Martín de la Hoz

investigaciones san josemaria

Un repaso a las investigaciones históricas actuales sobre san Josemaría

José Carlos Martín de la Hoz

La chica más lista que conozco

José Carlos Martín de la Hoz

revolución del amor

Una revolución medieval con voz femenina

José Carlos Martín de la Hoz