Katoliccy naukowcy: José de Acosta, teolog i badacz

15 lutego 1600 r. zmarł José de Acosta, jezuicki teolog i badacz, który był obecny w Ameryce. Ta seria krótkich biografii katolickich naukowców została opublikowana dzięki współpracy Stowarzyszenia Katolickich Naukowców Hiszpanii.

Picture of Leandro Sequeiros San Román

15 de luty de 2025

2 min de lectura
José de Acosta

José de Acosta (1 października 1540 - 15 lutego 1600) był naukowcem i misjonarzem w hiszpańskiej Ameryce, nazywanym "Pliniuszem Nowego Świata". W młodości został wyświęcony na jezuitę, a w wieku 31 lat został przydzielony do Andów. Tam założył kilka kolegiów, w tym w Panamie, Arequipie, Potosi, Chuquisaca i La Paz. Później objął katedrę teologii na Uniwersytecie San Marcos w Limie, a w 1576 r. został wybrany prowincjałem Towarzystwa w Peru.

Wspomina się o nim zarówno jako nadzorującym odlanie dużego dzwonu, jak i badającym pływy w cieśninie w związku z możliwym atakiem Anglika Francisa Drake'a. Kierował również opracowaniem trójjęzycznego katechizmu i brewiarza (hiszpański, ajmara i keczua). Ponadto odbył co najmniej trzy długie podróże przez wnętrze Peru, odwiedzając założone tam misje, co pozwoliło mu poznać naturę i życie społeczne rdzennej ludności.

Wyróżniają się dwa z jego naukowych osiągnięć. Pierwszym z nich jest odkrycie Prądu Humboldta we wschodniej części Oceanu Spokojnego u wybrzeży Ameryki Południowej (250 lat przed pruskim naukowcem Alexandrem von Humboldtem).

Drugi odnosi się do ewolucji. W 1590 roku opublikował "Historia Natural y Moral de las Indias" (Historia naturalna i moralna Indii), która zajmuje się niezwykłymi rzeczami Nieba, żywiołami, metalami, roślinami i zwierzętami, a także obrzędami, ceremoniami, prawami, rządami i wojnami Indian. Postuluje tam wstępną, ale ewolucyjną interpretację rzeczywistości zwierzęcej, roślinnej i kulturowej. Dla niego wszystkie zwierzęta Ameryki były niczym więcej niż modyfikacją oryginałów z Europy, gdzie różnica w różnych charakterach zwierząt mogła być spowodowana różnymi wypadkami. Z tego powodu jest cytowany w kilku książkach o historii nauki jako twórca biogeografii, badania geograficznego rozmieszczenia żywych istot na Ziemi w ciągu miliardów lat ewolucji. Jego odważny wkład sprawił, że wyprzedził Alexandra von Humboldta (który cytuje go obszernie) i Karola Darwina (który kopiuje to, co mówi Humboldt) w niektórych pomysłach dotyczących rozmieszczenia i migracji istot żywych w Ameryce Hiszpańskiej przez miliony lat.

¿Te ha gustado? Compártelo

Viajes del Papa

To się dzieje...

Holywins: una alternativa alegre y católica a Halloween

Redakcja Omnes

El milagro de la nieve

El «milagro de la nieve» que hoy recuerda Santa María la Mayor

Teresa Aguado Peña

pensamiento político san agustín

¿Cuál es el pensamiento político de san Agustín?

Santiago Leyra Curiá

PapieżWniebowzięcieDziewicyCastelgandolfo

Papież śpiewa o miłości i czystości duszy w Wniebowzięciu Maryi

Francisco Otamendi

Eclipse

María, el eclipse y la ceguera de amor

Antonio Moreno

Selección del autor