Rozmowy o moralno\u015bci cz\u0119sto prowadz\u0105 wielu ludzi z powrotem do sfery prywatnej, gdzie ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 w\u0142asne zasady i standardy post\u0119powania. Tam mo\u017ce swobodnie wybiera\u0107 cele, kt\u00f3re uwa\u017ca za warte realizacji, i odpowiednie \u015brodki, kt\u00f3rymi b\u0119dzie kierowa\u0107 si\u0119 w \u017cyciu, zgodnie z w\u0142asnym os\u0105dem. St\u0105d \u0142atwo odr\u00f3\u017cni\u0107 t\u0119 sfer\u0119 prywatn\u0105 od publicznej, gdzie moralno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c istnieje, ale koncentruje si\u0119 przede wszystkim na systemie zasad rz\u0105dz\u0105cych naszym wsp\u00f3\u0142istnieniem. Zasady te nie zawsze s\u0105 spisane, ale zgadzamy si\u0119 ich przestrzega\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
\u0141atwo zatem znale\u017a\u0107 si\u0119 w sytuacji rozdarcia mi\u0119dzy zestawem zasad, kt\u00f3rych nale\u017cy przestrzega\u0107 w sferze publicznej \u2013 takich jak kodeksy etyki zawodowej, prawa obywatelskie czy procedury gwarantuj\u0105ce sprawiedliwe i r\u00f3wne traktowanie \u2013 a osobistym sposobem zachowania \u201cpoza s\u0142u\u017cb\u0105\u201d. Tylko w tym drugim przypadku mog\u0119 by\u0107 naprawd\u0119 sob\u0105, \u201codpu\u015bci\u0107\u201d zasady i kierowa\u0107 si\u0119 w\u0142asnymi kryteriami moralnego zachowania. To w\u0142a\u015bnie mogliby\u015bmy nazwa\u0107 subiektywn\u0105 moralno\u015bci\u0105 sfery prywatnej kontra obiektywna etyka sfery publicznej.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie, niekt\u00f3rzy autorzy rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 etyk\u0119 trzecioosobow\u0105, kt\u00f3ra ma charakter bardziej \u201clegalistyczny\u201d i odnosi si\u0119 do zachowa\u0144 etycznych w oparciu o zewn\u0119trzne, normatywne kryteria, oraz etyk\u0119 pierwszoosobow\u0105, kt\u00f3ra odzwierciedla subiektywny pogl\u0105d ka\u017cdej osoby na w\u0142asne dzia\u0142ania. Z perspektywy trzecioosobowej os\u0105dza si\u0119 fakty i zdarzenia, a nawet mo\u017cna obiektywnie oceni\u0107 intencjonalno\u015b\u0107 stoj\u0105c\u0105 za danym zachowaniem. Je\u015bli post\u0119powa\u0142em zgodnie z procedur\u0105, post\u0105pi\u0142em prawid\u0142owo; je\u015bli nie przestrzega\u0142em prawa, post\u0105pi\u0142em nieprawid\u0142owo. Z perspektywy pierwszoosobowej natomiast licz\u0105 si\u0119 intencje i uczucia dobra lub z\u0142a, z kt\u00f3rymi podj\u0105\u0142em dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n
Nie istnieje jednak etyka fakt\u00f3w, kt\u00f3ra narzuca\u0142aby si\u0119 sama z siebie. Fakty, jakkolwiek obiektywne by si\u0119 nie wydawa\u0142y, wymagaj\u0105 interpretacji; a interpretacji tej musz\u0105 dokona\u0107 podmioty zewn\u0119trzne w stosunku do os\u00f3b zaanga\u017cowanych w wydarzenia. Z drugiej strony, uczucia i intencje, jakkolwiek subiektywne by si\u0119 nie wydawa\u0142y, nie s\u0105 jedynie wewn\u0119trzne, lecz maj\u0105 tendencj\u0119 do komunikowania si\u0119. Rado\u015bci, smutki czy gniew nie nale\u017c\u0105 do sfery wy\u0142\u0105cznie prywatnej czy subiektywnej. <\/p>\n\n\n\n
Etyka i moralno\u015b\u0107, rozumiane jako obiektywny i subiektywny biegun naszego zachowania, nie mog\u0105 by\u0107 w pe\u0142ni zrozumiane bez trzeciego bieguna: intersubiektywnego. Ten trzeci biegun jest niezb\u0119dny do zrozumienia w\u0142a\u015bciwej perspektywy moralno\u015bci. Perspektywa drugiej osoby jest niezb\u0119dna, co przejawia si\u0119 w naszym podziwie dla zachowania niekt\u00f3rych os\u00f3b, a nawet w tym, \u017ce proponujemy je jako wzorce post\u0119powania moralnego. <\/p>\n\n\n\n
Moralno\u015b\u0107 uczymy si\u0119 i praktykujemy, przede wszystkim w drugiej osobie, obserwuj\u0105c zachowanie innych i post\u0119puj\u0105c w spos\u00f3b, kt\u00f3ry mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 im za wz\u00f3r. Oczywi\u015bcie nie oznacza to zaniedbywania zasad etycznych kultywowanych przez dobre uczynki tych, kt\u00f3rzy byli przed nami, ani wewn\u0119trznej autorefleksji, kt\u00f3ra dzia\u0142a jak kompas, przypominaj\u0105c mi, \u017ce by\u0107 mo\u017ce nie zachowa\u0142em si\u0119 tak dobrze, jak mog\u0142em, gdy moim intencjom brakowa\u0142o uczciwo\u015bci, nawet je\u015bli moje zewn\u0119trzne zachowanie by\u0142o nienaganne.\u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hablar de moral suele reconducir a muchas personas al \u00e1mbito de lo privado, donde cada uno puede tener sus propias reglas o normas de conducta. Ah\u00ed, es libre de elegir los fines que le merece la pena perseguir y los medios adecuados para orientar su vida seg\u00fan su personal parecer; y desde ah\u00ed, es f\u00e1cil […]<\/p>\n","protected":false},"author":2425,"featured_media":54775,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,39,45],"tags":[],"class_list":["post-54742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","category-libros","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}