Javier S\u00e1nchez Ca\u00f1izares<\/a> otwarcie uznaje istnienie ducha, a ponadto jego zdolno\u015b\u0107 do odnoszenia si\u0119 do materii. Co wi\u0119cej, zauwa\u017ca: \"to, czego nie mo\u017cna zmierzy\u0107, jest bardzo interesuj\u0105ce dla nauki\" (s. 11).<\/p>\n\n\n\nWielki problem, jaki autor mia\u0142 przy pisaniu tej pracy, jest tak prosty, jak u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce \"ksi\u0119ga nauki jest napisana znakami matematycznymi\" (s. 34), st\u0105d trudno\u015b\u0107 w rozpowszechnianiu np. mechaniki kwantowej czy promieniowania ultrafioletowego.<\/p>\n\n\n\n
Zrozumienie z\u0142o\u017cono\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Podczas czytania tego fascynuj\u0105cego studium, wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 jest, aby nie zatrzymywa\u0107 si\u0119, nawet je\u015bli w pewnym momencie czytelnik zgubi w\u0105tek rozumowania. W takim momencie czytelnik powinien kontynuowa\u0107, a nast\u0119pnie ponownie podj\u0105\u0107 w\u0105tek, poniewa\u017c nie jest konieczne zrozumienie wszystkiego i ka\u017cdego wzoru matematycznego. Wa\u017cne jest, aby nauczy\u0107 si\u0119 ufa\u0107 naukowcom i ich matematycznemu sposobowi rozumowania, wiedz\u0105c, \u017ce w\u015br\u00f3d nich \u0107wicz\u0105 rygorystyczn\u0105 i bezkompromisow\u0105 krytyk\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnie dokonuje interesuj\u0105cego por\u00f3wnania mi\u0119dzy wielkimi systemami, aby o\u015bwieci\u0107 nas w obecnych dyskusjach: \"Indeterminizm jest prawdopodobnie cech\u0105 kwantow\u0105 najbardziej sprzyjaj\u0105c\u0105 nieredukcjonistycznemu pogl\u0105dowi na natur\u0119, w wyra\u017anym kontra\u015bcie do mechanistycznych pogl\u0105d\u00f3w opartych na deterministycznym wszech\u015bwiecie. Zgodnie z determinizmem, stan wszech\u015bwiata w danym momencie, wraz z naturalnymi prawami rz\u0105dz\u0105cymi jego dynamik\u0105, jednoznacznie determinuje stan wszech\u015bwiata w danym momencie. W przeciwie\u0144stwie do tego, indeterminizm kwantowy wydaje si\u0119 pozostawia\u0107 miejsce dla pewnego rodzaju aktywno\u015bci, kt\u00f3ra wykracza poza to, co jest kwantyfikowalne i determinowalne przez fizyk\u0119 w spos\u00f3b mechanistyczny\" (s. 93).<\/p>\n\n\n\n
Zaraz potem doda: \"ramy zapewniane przez mechanik\u0119 kwantow\u0105 mog\u0105 wskazywa\u0107 na zgodno\u015b\u0107 i komplementarno\u015b\u0107 zachowania wolnych podmiot\u00f3w z prawami fizyki, kt\u00f3re pozostaj\u0105 otwarte w swojej fundamentalnej nieokre\u015blono\u015bci\" (s. 94).<\/p>\n\n\n\n
Ponadto wyja\u015bni z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 mo\u017cliwych przyczyn zaanga\u017cowanych w proces fizyczny, a zatem cierpliwo\u015b\u0107, aby doj\u015b\u0107 do \"zasady wystarczaj\u0105cego rozumu\", aby fakt zosta\u0142 wyja\u015bniony (s. 111). I oczywi\u015bcie, jak dzia\u0142aj\u0105 teorie i modele naukowe (s. 112).<\/p>\n\n\n\n
Materia i duch<\/h2>\n\n\n\n
W drugiej cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki om\u00f3wi \"prawdziwe powody odnowionej wizji\". Celem jest rzucenie \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3re pozwoli unikn\u0105\u0107 wizji rupturystycznej i ust\u0105pi miejsca integralnej wizji \u015bwiata materii i ducha w perspektywie \"tw\u00f3rczej natury\" (s. 143).<\/p>\n\n\n\n
Logiczne jest, \u017ce zag\u0142\u0119bia si\u0119 on g\u0142\u0119boko w hylemorfistyczn\u0105 teori\u0119 Arystotelesa i jej wyretuszowan\u0105 i ulepszon\u0105 wersj\u0119 \u015bw. Tomasza, z wk\u0142adem samej fizyki: \"Mogliby\u015bmy opisa\u0107 \u017cycie jako bunt system\u00f3w przeciwko og\u00f3lnej tendencji do wzrostu entropii we wszech\u015bwiecie\" (s. 147).<\/p>\n\n\n\n
Wniesie on r\u00f3wnie\u017c spostrze\u017cenia z samej teorii ewolucji w jej obecnej wersji: \"Najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce selektywna presja \u015brodowiska zmienia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce samo \u015brodowisko si\u0119 zmienia, cho\u0107 w znacznie d\u0142u\u017cszych skalach czasowych. Wynik sukcesu lub pora\u017cki, w kr\u00f3tkim lub d\u0142ugim okresie, dla gatunku mo\u017ce by\u0107 bardzo nietrywialn\u0105 i trudn\u0105 do przewidzenia kwesti\u0105\" (s. 149).\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnie wyra\u017anie stwierdza: \"wraz z pojawieniem si\u0119 istoty ludzkiej ewolucja wydaje si\u0119 robi\u0107 gigantyczny skok naprz\u00f3d, tak \u017ce nie jeste\u015bmy ju\u017c po prostu w przypadkowej ewolucji, w kt\u00f3rej posuwamy si\u0119 naprz\u00f3d metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w, ale jeste\u015bmy w stanie generowa\u0107 kultur\u0119, uczy\u0107 si\u0119 poprzez przekazywanie idei, j\u0119zyk\u00f3w symbolicznych, historii lub poczucia transcendencji\" (s. 171).<\/p>\n\n\n\n
Ludzka dusza<\/h2>\n\n\n\n
Na bezpo\u015brednie pytanie o pochodzenie duszy nasz autor r\u00f3wnie\u017c odpowie wprost: \"Cz\u0142owiek pochodzi ca\u0142kowicie z ewolucji i ca\u0142kowicie od Boga: ewolucja jest niczym innym jak sposobem, w jaki rozwija si\u0119 stw\u00f3rcze dzia\u0142anie Boga. To, \u017ce dusza ludzka jest stworzona bezpo\u015brednio i natychmiast przez Boga, nie oznacza, \u017ce B\u00f3g wkracza bezpo\u015brednio w specyficzn\u0105 czasowo\u015b\u0107 ewolucji, oznacza to, \u017ce istota ludzka, nosiciel niematerialnej duszy, jest z tego powodu podmiotem bezpo\u015bredniej i natychmiastowej relacji z Bogiem. Nasze nieporozumienia dotycz\u0105ce tego, jak po\u0142\u0105czy\u0107 ewolucj\u0119 i stworzenie, ostatecznie wynikaj\u0105 z b\u0142\u0119dnego rozumienia stworzenia\" (s. 182).<\/p>\n\n\n\n
Koncepcja \"emergencji ontologicznej\" naszego autora jest interesuj\u0105ca, ale pozwolimy mu j\u0105 wyja\u015bni\u0107: \"poka\u017cemy, jak emergencja ontologiczna, kt\u00f3r\u0105 nazwali\u015bmy 'startem niematerialno\u015bci', mo\u017ce by\u0107 rozumiana jako zmiana ontologiczna, w kt\u00f3rej tendencja do rodzaju ziarnisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 obserwujemy w emergencji system\u00f3w naturalnych, jest odwr\u00f3cona\" (s. 183).<\/p>\n\n\n\n
W ostatniej cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej tego, jak B\u00f3g dzia\u0142a w \u015bwiecie, kontynuuje swoje podej\u015bcie z filozofii nauki i \u015bwiata fizyki, aby przypomnie\u0107 podstawowe poj\u0119cia teodycei: \"B\u00f3g nie wy\u0142ania si\u0119 w stworzeniu, B\u00f3g jest wieczny i nie podlega czasowej sukcesji, zmianie i ruchowi typowemu dla \u015bwiata naturalnego, w kt\u00f3rym istniejemy\" (s. 213).<\/p>\n\n\n\n
P\u00f3\u017aniej przypomina nam o trudno\u015bci j\u0119zyka w wyra\u017caniu pyta\u0144 o wielkiej g\u0142\u0119bi: \"wyzwaniem jest wyartyku\u0142owanie tej boskiej przyczynowo\u015bci, aktywno\u015bci boskiej, aktywno\u015bci boskiej, aktywno\u015bci boskiej, aktywno\u015bci boskiej, aktywno\u015bci boskiej, aktywno\u015bci boskiej, aktywno\u015bci boskiej\". reklama<\/em> ekstra<\/em> Boga, z naturaln\u0105 lub stworzon\u0105 przyczynowo\u015bci\u0105\" (s. 214). To znaczy: \"jak zrozumie\u0107 artykulacj\u0119 transcendencji i immanencji w boskiej aktywno\u015bci\" (s. 216). Doda r\u00f3wnie\u017c: \"jak wyartyku\u0142owa\u0107 stworzony, doczesny byt i subsystuj\u0105cy, wieczny byt, kt\u00f3re s\u0105 podobne w istnieniu i niepodobne w prawie wszystkim innym\" (s. 217).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Javier S\u00e1nchez Ca\u00f1izares (C\u00f3rdoba 1970), profesor ordinario de la Universidad de Navarra, f\u00edsico y te\u00f3logo, ha logrado sintetizar, en el libro que ahora presentamos, de modo admirable las intensas relaciones entre fe y ciencia en la actualidad y c\u00f3mo interact\u00faa el Esp\u00edritu, el alma humana y la realidad espiritual sobre la realidad material. Es muy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2431,"featured_media":49909,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,45],"tags":[1331],"class_list":["post-49904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-libros","tag-ciencia-y-fe","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2431"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}