{"id":47684,"date":"2025-05-02T08:59:44","date_gmt":"2025-05-02T06:59:44","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=47684"},"modified":"2025-05-02T08:59:45","modified_gmt":"2025-05-02T06:59:45","slug":"swiety-atanazy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/foco\/san-atanasio\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ty Atanazy. Wierno\u015b\u0107 i m\u0119stwo"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Widzieli\u015bmy, jak wielkie trz\u0119sienie ziemi wywo\u0142a\u0142a herezja Ariusza w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry po pokoju Konstantyna wkracza\u0142 w er\u0119 stabilno\u015bci i dobrobytu. Wczesne lata IV wieku rzeczywi\u015bcie przynios\u0142y chrze\u015bcija\u0144stwu pok\u00f3j spo\u0142eczny, ale jednocze\u015bnie by\u0142y \u015bwiadkami wybuchu d\u0142ugiej wojny mi\u0119dzy arianami i nikejczykami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy z nich broni\u0142 doktryn aleksandryjskiego Ariusza, kt\u00f3re dla wielu biskup\u00f3w stanowi\u0142y pomost do dominuj\u0105cej kultury tamtych czas\u00f3w, a dla innych stanowi\u0142y pewn\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 z ich teologicznymi i kulturowymi tradycjami. Ci drudzy bronili ortodoksji ustanowionej przez <a href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/recursos\/nicea-1700-anos-de-un-concilio-decisivo\/\">Sob\u00f3r Nicejski<\/a>Doktryna trynitarna i wiara w bosko\u015b\u0107 Chrystusa, kt\u00f3re postrzegali jako podstawowy filar przes\u0142ania Ko\u015bcio\u0142a o zbawieniu, mog\u0142y by\u0107 najlepiej chronione.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Waleczny i b\u0142yskotliwy biskup<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym konwulsyjnym \u015brodowisku i stanowi\u0105cym g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 drugiej strony, by nie powiedzie\u0107 jej lidera, znajdujemy pot\u0119\u017cn\u0105 posta\u0107 <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Atanasio_de_Alejandr%C3%ADa\">\u015bw. Atanazy<\/a>. Podobnie jak w przypadku innych \u015bwi\u0119tych ojc\u00f3w, o jego pochodzeniu i wczesnym \u017cyciu wiemy bardzo niewiele. Wydaje si\u0119, \u017ce m\u00f3g\u0142 urodzi\u0107 si\u0119 w latach przed 300 rokiem, bowiem w pierwszych dekadach IV wieku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 diakona i by\u0142 bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem Aleksandra, biskupa Aleksandrii, kt\u00f3ry musia\u0142 upora\u0107 si\u0119 z wybuchem kryzysu aria\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 328 roku, trzy lata po Soborze Nicejskim, zosta\u0142 mianowany biskupem Aleksandrii. Musia\u0142 stawi\u0107 czo\u0142a doktrynom Ariusza w tej samej diecezji, co heretyk, kt\u00f3ra by\u0142a r\u00f3wnie\u017c dotkni\u0119ta innymi napi\u0119ciami, takimi jak schizma melecja\u0144ska. Walka z arianizmem b\u0119dzie pilnym priorytetem w jego magisterium biskupim, kt\u00f3re b\u0119dzie rozwija\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie w b\u0142yskotliwych pismach duszpasterskich i teologicznych. Mimo to nie zaniedbywa\u0142 prowadzenia swoich wiernych w najr\u00f3\u017cniejszych aspektach \u017cycia wsp\u00f3lnoty, co wida\u0107 w jego obszernym zbiorze <em>Listy Wielkanocne<\/em>. Pisano je co roku, aby og\u0142osi\u0107 Wielkanoc egipskim diecezjom zale\u017cnym od Aleksandrii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>W obliczu herezji aria\u0144skiej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ka\u017cdym razie pilno\u015b\u0107, jak\u0105 \u015bw. Atanazy dostrzega w kwestii aria\u0144skiej, jest motywowana tym, co implikuje ona jako zaprzeczenie zbawczego or\u0119dzia Ko\u015bcio\u0142a. W efekcie Ariusz utrzymuje, \u017ce S\u0142owo (<em>Loga<\/em>), Syn Bo\u017cy, nie dzieli boskiej istoty z Ojcem, b\u0119d\u0105c rodzajem stworzonego boga (co bardziej odpowiada dominuj\u0105cej kulturze neoplato\u0144skiego hellenizmu). Jednak tradycja chrze\u015bcija\u0144ska potwierdza\u0142a, \u017ce ludzko\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 zbawiona, odnowiona i zrekonstruowana tylko wtedy, gdy stanie si\u0119 jedno\u015bci\u0105 z prawdziwie boskim S\u0142owem, co ma miejsce we Wcieleniu. W tej zbawczej tajemnicy par excellence ten, kto jednoczy si\u0119 z ludzko\u015bci\u0105, jest kim\u015b w pe\u0142ni boskim i dlatego mo\u017ce przekaza\u0107 ludzko\u015bci zbawcze dary nieprzekupno\u015bci, nie\u015bmiertelno\u015bci, przeb\u00f3stwienia i poznania Boga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatecznie zbawienie cz\u0142owieka jest mo\u017cliwe tylko wtedy, gdy cz\u0142owiecze\u0144stwo zostanie przyj\u0119te we Wcieleniu przez kogo\u015b prawdziwie boskiego. Je\u015bli S\u0142owo nie jest Bogiem, cz\u0142owiek nie jest zbawiony, a ponadto trynitarne nauczanie tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej zostaje uniewa\u017cnione. Bior\u0105c pod uwag\u0119 powag\u0119 tych konsekwencji, mo\u017cemy zrozumie\u0107 pilno\u015b\u0107, z jak\u0105 \u015bw. Atanazy walczy\u0142 z herezj\u0105 aria\u0144sk\u0105. Polemika ta by\u0142a jednak prowadzona w bardzo stanowczym tonie, z silnymi stanowiskami teologicznymi, niewielk\u0105 protekcjonalno\u015bci\u0105 duszpastersk\u0105 i relacjami z biskupami i w\u0142adcami, kt\u00f3re w og\u00f3le nie mia\u0142y charakteru politycznego. Z tego powodu by\u0142 obiektem pot\u0119pie\u0144 i odrzuce\u0144, kt\u00f3re przybra\u0142y form\u0119 synodu w Tyrze w 335 r. Tam komitet biskup\u00f3w filoaryjskich wymusi\u0142 depozycji \u015bw. Atanazego i uzyska\u0142 od cesarza Konstantyna jego wygnanie do Trewiru, w odleg\u0142ej Galii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Drogi wygnania<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ten spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 jego d\u0142uga podr\u00f3\u017c przez pustynie wygnania, do kt\u00f3rej prowadzi\u0142o go przez ca\u0142e \u017cycie jego stanowcze przestrzeganie ortodoksji nikejskiej oraz skomplikowane relacje z biskupami i cesarzami. Do\u015bwiadczy\u0142 pi\u0119ciu banicji za czas\u00f3w pi\u0119ciu kolejnych cesarzy: Konstantyna (335-337), Konstancjusza I (339-345), Konstancjusza II (356-361), Juliana (362-363) i Walensa (365-366, kilka lat po jego \u015bmierci w 373 r.). Do\u015bwiadczenia te rodzi\u0142y jednak klarowne refleksje. I tak. <em>List Wielkanocny<\/em> X (pisane z Trewiru) oraz. <em>Mowa przeciwko arianom<\/em>napisane w tym samym czasie, s\u0105 dwoma fundamentalnymi dzie\u0142ami w d\u0142ugiej polemice z arianizmem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas drugiego wygnania, tym razem w Rzymie, napisa\u0142 sw\u00f3j wa\u017cny traktat o <em>Dekrety Soboru Nicejskiego<\/em>. Rada wybra\u0142a termin <em>homoousios<\/em> (tej samej istoty lub natury), aby okre\u015bli\u0107, w jaki spos\u00f3b Ojciec i Syn dziel\u0105 t\u0119 sam\u0105 <em>ousia<\/em> boskie. \u015aw. Atanazy wyra\u017anie broni\u0142by tego okre\u015blenia, kt\u00f3re zreszt\u0105 okre\u015bla\u0142oby mniejszo\u015bciow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych biskup\u00f3w, tj. <em>homoseksuali\u015bci<\/em>kt\u00f3rzy bronili ortodoksji nicejskiej. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 tak\u017ce \u015bw. Hilary, biskup Poitiers i autor bardzo wa\u017cnego traktatu teologicznego <em>O Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej<\/em>pierwszy tego typu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Adhortacja do wiernych w Egipcie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0119pnym jego wygnaniem by\u0142a pustynia, gdzie zosta\u0142 wys\u0142any przez Konstancjusza II. Ale po raz kolejny w tej sytuacji \u015bw. Atanazy wzbogaci\u0142 swoj\u0105 my\u015bl i swoj\u0105 produkcj\u0119 literack\u0105. Pobyt na pustyni zetkn\u0105\u0142 go z wielk\u0105 tradycj\u0105 monastyczn\u0105 pustyni egipskiej, za\u0142o\u017con\u0105 przez \u015bw. Antoniego Opata. \u015aw. Atanazy napisa\u0142 o nim w swoim <em>\u017bycie Antonio<\/em>Mnisi s\u0105 przedstawiani jako stra\u017cnicy prawdziwej doktrynalnej i duchowej tradycji, a zatem zdecydowani przeciwnicy arianizmu i obro\u0144cy tych, kt\u00f3rzy, jak \u015bw. Atanazy, cierpi\u0105 za sprzeciwianie si\u0119 mu. Mnisi przedstawiaj\u0105 si\u0119 jako kustosze prawdziwej tradycji doktrynalnej i duchowej, a zatem zdecydowani przeciwnicy arianizmu i obro\u0144cy tych, kt\u00f3rzy, jak \u015bw. Atanazy, cierpi\u0105 za sprzeciwianie si\u0119 mu. Aby napomnie\u0107 wiernych w Egipcie, by pozostali wierni prawdzie i nie wpadli w sieci kompromisu i fa\u0142szywej jedno\u015bci, pisze pr\u0119\u017cny <em>List do biskup\u00f3w Egiptu i Libii<\/em>. W obliczu zamieszania i podzia\u0142\u00f3w w\u015br\u00f3d biskup\u00f3w wezwa\u0142 ich, aby nie zatwierdzali w swoich diecezjach formu\u0142 wiary sprzecznych z Nice\u0105 lub niejednoznacznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Tradycja ocalona<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atanazy przez lata by\u0142 uwik\u0142any w konflikty, napi\u0119cia ko\u015bcielne, dwuznaczno\u015bci episkopatu, kryzysy sukcesyjne cesarzy i powtarzaj\u0105ce si\u0119 banicje. W rzeczywisto\u015bci trz\u0119sienie ziemi rozp\u0119tane przez Ariusza nie usta\u0142o na Wschodzie a\u017c do czasu, gdy cesarz Teodozjusz zadekretowa\u0142 ortodoksj\u0119 nikejsk\u0105. <em>homoousiana<\/em> jako jedynej doktryny dopuszczalnej w cesarstwie. Sta\u0142o si\u0119 tak dopiero na mocy dekretu z Tesaloniki w 380 r. Jednak pomimo tego, \u017ce nie doczeka\u0142 ko\u0144ca kryzysu, \u015bw. Atanazy pozosta\u0142 wierny swojej misji wyja\u015bniania, obrony i rozpowszechniania doktryny otrzymanej z Tradycji Apostolskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">On nadal b\u0119dzie pisa\u0142 <em>Listy do Serapiona<\/em>Mamy w nim wa\u017cn\u0105 refleksj\u0119 na temat teologii Ducha \u015awi\u0119tego: to, \u017ce wiara nikejska deklaruje, i\u017c Ojciec i Syn maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 i jedyn\u0105 bosk\u0105 istot\u0119, nie oznacza zaprzeczenia bosko\u015bci Ducha \u015awi\u0119tego. Chocia\u017c \u015bw. Atanazy mia\u0142 tendencj\u0119 do podkre\u015blania jedno\u015bci w ramach Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej (aby nie umniejsza\u0107 bosko\u015bci Syna), nie zapomnia\u0142 o bogatej aleksandryjskiej tradycji teologicznej, kt\u00f3ra by\u0142a bardzo zainteresowana r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 trzech os\u00f3b boskich i ich wzajemn\u0105 relacj\u0105: Ojca, Syna i Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na koniec mo\u017cemy podkre\u015bli\u0107 jego <em>List Wielkanocny<\/em> XXXIX (ju\u017c w 367 roku), w kt\u00f3rym wyja\u015bnia tradycj\u0119 diecezji aleksandryjskiej dotycz\u0105c\u0105 ksi\u0105g przyj\u0119tych do kanonu Pisma \u015awi\u0119tego. Mamy w nim jedn\u0105 z najstarszych ekspozycji tradycji \u015awi\u0119tych Ojc\u00f3w na temat kanonu Biblii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Obrona Nicei<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odwaga \u015bw. Atanazego, jego m\u0119stwo, wierno\u015b\u0107 doktrynie otrzymanej z tradycji, przyj\u0119cie ortodoksji okre\u015blonej w Nicei oraz genialne zdolno\u015bci pisarskie i teologiczne czyni\u0105 z niego posta\u0107 wyj\u0105tkow\u0105. Dzi\u0119ki niemu i wielkim Ojcom IV wieku doktryna katolicka zosta\u0142a uchroniona przed uleganiem \u015bwiatowo\u015bci kryzysu aria\u0144skiego, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 dzi\u0119ki temu nadal podtrzymywa\u0107 swoj\u0105 zbawcz\u0105 misj\u0119 po\u015br\u00f3d \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemos visto el tremendo terremoto que la herej\u00eda de Arrio provoc\u00f3 en una Iglesia que estrenaba una era de estabilidad y prosperidad tras la paz de Constantino. Los primeros a\u00f1os del siglo IV, en efecto, trajeron la paz social para el cristianismo, pero a la vez fueron testigos del estallido de una larga guerra entre [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":47685,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[549,548],"tags":[2113,1784,2112],"class_list":["post-47684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelizacion","category-foco","tag-arrio","tag-nicea","tag-san-atanasio","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47684"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47684\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}