{"id":46964,"date":"2025-04-11T06:52:00","date_gmt":"2025-04-11T04:52:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=46964"},"modified":"2025-04-11T11:53:32","modified_gmt":"2025-04-11T09:53:32","slug":"dziedzictwo-gigantow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cultura\/legado-de-gigantes\/","title":{"rendered":"\"Dziedzictwo gigant\u00f3w\", gra pozwalaj\u0105ca pozna\u0107 \u015bredniowiecze"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Jaume Aurell (Barcelona, 1964), profesor historii \u015bredniowiecza na Uniwersytecie Nawarry, w\u0142a\u015bnie opublikowa\u0142 \".<a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/Legado-gigantes-dec%C3%A1logo-valores-medievales\/dp\/8412980042\">Dziedzictwo gigant\u00f3w<\/a>\"Wspania\u0142a praca na temat dziedzictwa \u015bredniowiecza, kt\u00f3ra w du\u017cej mierze przeciwdzia\u0142a obskuranckiej legendzie niekt\u00f3rych nurt\u00f3w historiograficznych, kt\u00f3re od Petrarki do dnia dzisiejszego oczerniaj\u0105 wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszej historii pod straszliw\u0105 nazw\u0105 \"ciemnego \u015bredniowiecza\".<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeczywi\u015bcie, to na \"ramionach gigant\u00f3w\" (s. 15), jak mawiano w tamtych czasach, idziemy i przewidujemy, w ka\u017cdym okresie historii, patrz\u0105c z g\u00f3ry, kroki i \u015bcie\u017cki, kt\u00f3re musimy podj\u0105\u0107, aby i\u015b\u0107 naprz\u00f3d, poniewa\u017c ka\u017cdy etap ludzkiego \u017cycia wnosi do wielkiej tradycji Ko\u015bcio\u0142a i spo\u0142ecze\u0144stwa zestaw warto\u015bci i wk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju godno\u015bci osoby ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niew\u0105tpliwie pierwsz\u0105 wielk\u0105 lekcj\u0105 \u015bredniowiecza by\u0142o prze\u015bledzenie inwazji lud\u00f3w germa\u0144skich od V wieku do XV wieku (por. 28), kiedy to rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 renesans, a nast\u0119pnie chrze\u015bcija\u0144ski humanizm Szko\u0142y z Salamanki, kt\u00f3ry trwa\u0142 prawie do dnia dzisiejszego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Na ramionach gigant\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ci\u0105gu tych dziesi\u0119ciu wiek\u00f3w, w kt\u00f3rych chrze\u015bcija\u0144stwo, prawo rzymskie i filozofia grecka po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119; Rzym, Golgota i Ateny, daj\u0105c pocz\u0105tek nowej cywilizacji zupe\u0142nie innej od Imperium Rzymskiego, pe\u0142nej wi\u0119cej \u015bwiate\u0142 ni\u017c cieni, cho\u0107 logicznie bardzo bogatej w kontrasty (por. 39).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nasz autor z wielk\u0105 zr\u0119czno\u015bci\u0105, cho\u0107 w szerokich zarysach, opracuje najwa\u017cniejsze wydarzenia \u015bredniowiecza: kosmopolityczn\u0105 atmosfer\u0119 (por. 51), intensywn\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy wiar\u0105 a rozumem (por. 53) oraz klasztory i klasztory, w kt\u00f3rych zachowano wiar\u0119 i kultur\u0119 (por. 58).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niew\u0105tpliwie potrzeba by\u0142o wielu wiek\u00f3w, aby wykorzeni\u0107 poga\u0144stwo i odzyska\u0107 poziom godno\u015bci osoby ludzkiej, kt\u00f3ry \u015bw. Augustyn rozwin\u0105\u0142 w swoim niezapomnianym \"De civitate Dei\", gdzie wyja\u015bni\u0142, \u017ce upadek Cesarstwa Rzymskiego wynika\u0142 z trzech powod\u00f3w: po pierwsze, z ludzkich s\u0142abo\u015bci i dekadencji, po drugie, aby wyja\u015bni\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie by\u0142 zwi\u0105zany z jednym modelem cywilizacji, i wreszcie, aby sprowokowa\u0107 chrze\u015bcijan wraz z ich wsp\u00f3\u0142obywatelami do budowania nowych kultur i nowych cywilizacji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Uniwersytety<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nast\u0119pnie zatrzyma si\u0119, aby opowiedzie\u0107 o wielu wa\u017cnych momentach \u015bredniowiecza, zw\u0142aszcza o powstaniu uniwersytet\u00f3w, tych korporacji student\u00f3w i profesor\u00f3w zjednoczonych w poszukiwaniu coraz to nowej i pi\u0119knej prawdy. Wyja\u015bni r\u00f3wnie\u017c pokr\u00f3tce wzajemne relacje mi\u0119dzy duchowie\u0144stwem regularnym i \u015bwieckim, mi\u0119dzy teologami i kanonistami, mi\u0119dzy filozofami i teologami, tj. szko\u0142ami teologicznymi i relacjami mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi dziedzinami wiedzy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Relacja mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105 prawdy, jest \u017cywym nauczaniem, \u017ce prawda wymaga kontemplacji, studiowania i dialogu, poniewa\u017c, jak zostanie potwierdzone wieki p\u00f3\u017aniej, serce ma powody, kt\u00f3rych rozum nie rozumie. Lub pro\u015bciej: prawda jest wielo\u015bcianem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Profesor Aurell skomentuje kilka obraz\u00f3w i rze\u017ab z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w i r\u00f3\u017cnych miejsc w Europie i zrobi to z wielk\u0105 wpraw\u0105, aby wyja\u015bni\u0107, \u017ce historia my\u015bli wyra\u017ca si\u0119 poprzez argumenty, ksi\u0105\u017cki i my\u015bl ustn\u0105, ale tak\u017ce poprzez sztuk\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szerok\u0105 ekspozycj\u0119 sztuki roma\u0144skiej i gotyckiej zaoferuje nam najlepszy Aurell, czyli profesor, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 mistrzem historii, a nie przeci\u0119tny profesor, kt\u00f3ry wie, co musi wyja\u015bni\u0107, aby wiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Katedry<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie w rozdziale o \"Europie katedr\" (s. 81) praca staje si\u0119 najbardziej mistrzowska, a tak\u017ce w podziale przej\u015bcia tak zwanej innowacji teologicznej z klasztor\u00f3w do szk\u00f3\u0142 katedralnych i palaty\u0144skich.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzeczywi\u015bcie, dost\u0119p do edukacji dla dzieci szlachty, bur\u017cuazji oraz syn\u00f3w i c\u00f3rek szlachty doprowadzi\u0142 do rozprzestrzenienia si\u0119 uniwersytet\u00f3w w ca\u0142ej Europie.  Poniewa\u017c j\u0119zykiem by\u0142a \u0142acina, a ksi\u0105\u017cki musia\u0142y by\u0107 kopiowane r\u0119cznie, wiedza sta\u0142a si\u0119 zglobalizowana i by\u0142a r\u00f3wnie\u017c naiwnie kopiowana od siebie nawzajem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powstanie uniwersytet\u00f3w m\u00f3wi o ludziach oddanych \u015bwiatu wiedzy i nauczania: \"Bohaterowie za\u0142o\u017cyciele uniwersytet\u00f3w\" (s. 72), ale m\u00f3wi tak\u017ce o pokoju, dobrobycie, rynku i prawach rynku, uczciwej pracy i transporcie towar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rzeczywisto\u015bci, aby poszukiwanie prawdy mog\u0142o otworzy\u0107 drog\u0119, konieczne jest odzyskanie godno\u015bci osoby ludzkiej, a zatem koncepcji dzieci Bo\u017cych w \u017cyciu duchowym oraz w porozumieniu lud\u00f3w i narod\u00f3w, a przede wszystkim w otwarciu poszukiwania prawdy w nauce i \"perspektywy w sztuce\". Innymi s\u0142owy, wyj\u015bcie poza (por. 111).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najwa\u017cniejsze wydarzenia<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Druga cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki jest esejem w eseju i przypomina dziesi\u0119\u0107 najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 \u015bredniowiecza lub linie si\u0142, kt\u00f3re nale\u017cy podj\u0105\u0107, aby scharakteryzowa\u0107 nowy opis \u015bredniowiecza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Telegraficzne podsumowanie by\u0142oby nast\u0119puj\u0105ce: duch kontemplacji; praktyka nie bycia praktycznym; pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107; \"Noblesse oblige\"; d\u0105\u017cenie do heroizmu; reforma ponad rewolucj\u0105; docenianie tradycji; umiej\u0119tno\u015b\u0107 u\u015bmiechania si\u0119; trwa\u0142o\u015b\u0107 klasyki i uprzejmo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, dzi\u0119ki tym warto\u015bciom i obszernej ekspozycji, kt\u00f3r\u0105 wykona\u0142, profesor Aurell przygotowa\u0142 obszerny indeks nowej ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra mog\u0142aby sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z nowego opisu \u015bredniowiecza.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El catedr\u00e1tico de Historia Medieval de la Universidad de Navarra, Jaume Aurell (Barcelona, 1964), acaba de publicar \u00abLegado de gigantes\u00ab, un magn\u00edfico trabajo acerca del legado de la Edad Media que contrarresta en gran parte la leyenda oscurantista de ciertas corrientes historiogr\u00e1ficas que, desde Petrarca hasta nuestros d\u00edas, han denostado una parte importante de nuestra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2431,"featured_media":47226,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[39,45],"tags":[],"class_list":["post-46964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura","category-libros","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2431"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46964\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}