{"id":42208,"date":"2024-10-31T06:00:00","date_gmt":"2024-10-31T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=42208"},"modified":"2025-11-28T12:49:26","modified_gmt":"2025-11-28T10:49:26","slug":"oscar-wilde-czytajacy-de-profundis-125-lat-pozniej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cultura\/oscar-wilde-leer-de-profundis-125-anos-despues\/","title":{"rendered":"Oscar Wilde. Czytanie \"De Profundis\" 125 lat p\u00f3\u017aniej"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Oscar Wilde urodzi\u0142 si\u0119 16 pa\u017adziernika 1854 roku i po\u015bwi\u0119ci\u0142 swoje \u017cycie literaturze, poezji, a w szczeg\u00f3lno\u015bci teatrowi. Jego dzie\u0142a -<em>Znaczenie bycia nazywanym Ernesto<\/em>, <em>Wachlarz Lady Windermere<\/em>, <em>Portret Doriana Graya<\/em> i wiele innych - odnios\u0142y ogromny sukces w angielskim spo\u0142ecze\u0144stwie swoich czas\u00f3w i nadal s\u0105 czytane lub wykonywane. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znacznie mniej znany jest jednak d\u0142ugi list do Lorda Alfreda Douglasa, zwanego \"Bosie\", m\u0142odego m\u0119\u017cczyzny, z kt\u00f3rym mia\u0142 destrukcyjny romans i za kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 oskar\u017cony o sodomi\u0119 i skazany na dwa lata wi\u0119zienia (1895-1897). Uczucia Wilde'a znajduj\u0105 odzwierciedlenie w tym li\u015bcie, datowanym na stycze\u0144-marzec 1897 roku. Tytu\u0142 <em><a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/De_profundis_(ep%C3%ADstola)\">De Profundis<\/a><\/em> zawdzi\u0119czamy jego przyjacielowi Robertowi Rossowi, kt\u00f3ry opublikowa\u0142 j\u0105 cz\u0119\u015bciowo w 1905 roku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po opuszczeniu wi\u0119zienia Wilde przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na kontynent i zmar\u0142 na zapalenie opon m\u00f3zgowych w Pary\u017cu 30 listopada 1900 roku, w wieku 46 lat, po przyj\u0119ciu chrztu. <em>sub conditione<\/em> w Ko\u015bciele katolickim przez pasjonist\u0119 Cuthberta Dunne'a, r\u00f3wnie\u017c pochodz\u0105cego z Dublina, jak Wilde.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Warto\u015b\u0107 b\u00f3lu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kopiuj\u0119 to, co pisze m\u0142ody absolwent pod wp\u0142ywem tekstu Wilde'a: <em>\"\u017badne \u017cycie nie mo\u017ce by\u0107 obce b\u00f3lowi. Jednak \u017cycie kierowane spojrzeniem ku nadprzyrodzono\u015bci jest w stanie przekszta\u0142ci\u0107 ten b\u00f3l w warto\u015bciowy przedmiot. Innymi s\u0142owy, gdy b\u00f3l jest w stanie przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w mi\u0142o\u015b\u0107, cierpienie jest postrzegane w nowym i lepszym \u015bwietle. Mi\u0142o\u015b\u0107 jest w stanie zabarwi\u0107 wszystko - bez ukrywania rzeczywisto\u015bci - i zmusza nas do skupienia si\u0119 na czasami ukrytym pi\u0119knie, kt\u00f3re daje nam \u015bwiat. Podobnie jak \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re \u015bwieci spod zamkni\u0119tych drzwi, dzia\u0142a jak dzwon triumfalny og\u0142aszaj\u0105cy nadej\u015bcie lepszych czas\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kiedy po raz pierwszy przeczyta\u0142em ten tekst, spodziewa\u0142em si\u0119 znale\u017a\u0107 postaw\u0119 skargi i lamentu z powodu niesprawiedliwo\u015bci, jak\u0105 mu wyrz\u0105dzono. By\u0142em jednak bardzo zaskoczony, gdy odkry\u0142em, \u017ce spod pi\u00f3ra Wilde'a wysz\u0142a nadzieja i pragnienie trzymania si\u0119 dobra. Dzi\u015b pomys\u0142 skazania kogo\u015b na kar\u0119 wi\u0119zienia z powodu jego orientacji seksualnej jest niepokoj\u0105cy; jednak w przesz\u0142o\u015bci tak nie by\u0142o. Uderzy\u0142 mnie fakt, \u017ce nawet po\u015br\u00f3d swojego b\u00f3lu Wilde by\u0142 w stanie dostrzec i nadal patrze\u0107 z mi\u0142o\u015bci\u0105 na tych, kt\u00f3rzy tak bardzo go skrzywdzili.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Brak urazy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\"Je\u015bli chodzi o jego relacje z Bosie,<\/em> -kontynuuje-.<em> Wilde przyznaje, \u017ce by\u0142o to bardzo szkodliwe dla nich obojga. Jak to cz\u0119sto bywa w dzisiejszych tak zwanych \"toksycznych\" zwi\u0105zkach, ludzie czuj\u0105 si\u0119 poza kontrol\u0105 z powodu relacji, co prowadzi do wzajemnego zniszczenia. Pomimo tego, \u017ce zosta\u0142 powa\u017cnie uszkodzony przez Bosie, Wilde nie waha si\u0119 zrzuci\u0107 winy na w\u0142asne barki: \"Ani ty, ani tw\u00f3j ojciec pomno\u017ceni tysi\u0105c razy nie mogliby\u015bcie zrujnowa\u0107 cz\u0142owieka takiego jak ja; \u017ce zrujnowa\u0142em siebie i \u017ce nikt wielki ani ma\u0142y nie mo\u017ce zosta\u0107 zrujnowany, ale z w\u0142asnej r\u0119ki\". <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Jestem absolutnie got\u00f3w to powiedzie\u0107. Pr\u00f3buj\u0119 to powiedzie\u0107, nawet je\u015bli w tej chwili mi nie wierzysz. Je\u015bli rzucam to bezlitosne oskar\u017cenie przeciwko tobie, pomy\u015bl, jakie bezlitosne oskar\u017cenie rzucam przeciwko sobie. Straszne by\u0142o to, co mi zrobi\u0142e\u015b, ale o wiele straszniejsze by\u0142o to, co zrobi\u0142em sobie\" (s. 105).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Uwa\u017cam ten fragment za szczeg\u00f3lnie pouczaj\u0105cy, poniewa\u017c ilustruje ca\u0142kowity brak urazy u Wilde'a. Pobie\u017cna lektura tego dzie\u0142a mo\u017ce umie\u015bci\u0107 je w kategorii literatury z\u0142amanego serca lub z\u0142o\u015bliwo\u015bci. Jednak b\u00f3l, kt\u00f3ry jest rzeczywi\u015bcie widoczny w pi\u0119knych s\u0142owach Wilde'a, nie jest r\u00f3wnoznaczny z nienawi\u015bci\u0105. Bola\u0142o go to, co si\u0119 sta\u0142o, poniewa\u017c dopiero w wi\u0119zieniu zda\u0142 sobie spraw\u0119 ze swojej smutnej rzeczywisto\u015bci. Zda\u0142 sobie spraw\u0119 z b\u00f3lu, jaki sprawia\u0142 swojej rodzinie i jak da\u0142 si\u0119 ponie\u015b\u0107 pr\u00f3\u017cno\u015bci i chwilowym przyjemno\u015bciom. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>To jest b\u00f3l, kt\u00f3ry odczuwa si\u0119 s\u0142owo w s\u0142owo. Nie nale\u017cy go jednak myli\u0107 z b\u00f3lem m\u0119\u017cczyzny zranionego zdrad\u0105 i z gorycz\u0105 czekaj\u0105cego na moment, w kt\u00f3rym b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zrewan\u017cowa\u0107. Po\u015br\u00f3d \u017calu za swoje z\u0142e uczynki, Wilde pragnie by\u0107 lepszym cz\u0142owiekiem, kocha\u0107 swoj\u0105 \u017con\u0119 i nadrobi\u0107 stracony czas w opiece nad dw\u00f3jk\u0105 ma\u0142ych dzieci.\"<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Refleksja chrystologiczna Wilde'a<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\"W swoim li\u015bcie Wilde twierdzi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zosta\u0142 pocieszony przez posta\u0107 Chrystusa. W swojej refleksji chrystologicznej argumentuje, \u017ce Syn Bo\u017cy rozumie b\u00f3l i grzech jako drog\u0119 do ludzkiej doskona\u0142o\u015bci. Z tego powodu Chrystus nigdy nie gardzi grzesznikami, poniewa\u017c widzi poza grzechami, kt\u00f3re kalaj\u0105 ich dusze i skupia si\u0119 z pe\u0142nym mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia spojrzeniem na poprawie, kt\u00f3rej mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 z powodu tego grzechu (s. 125-148).&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00f3l przez ca\u0142e \u017cycie jest nieuniknionym i przemieniaj\u0105cym do\u015bwiadczeniem. Je\u015bli jest prze\u017cywany w kluczu nadziei, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 punktem spotkania z naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 rzecz\u0105, w jakiej mo\u017cemy uczestniczy\u0107: mi\u0142o\u015bci\u0105\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oto, co pisze do mnie Maris Stella Fern\u00e1ndez, co pokazuje, \u017ce warto j\u0105 przeczyta\u0107 <em>De Profundis<\/em> 125 lat po tym, jak Wilde napisa\u0142 ten list, zach\u0119ca nas on do zastanowienia si\u0119 nad b\u00f3lem i mi\u0142o\u015bci\u0105. <em>\"Era\"<\/em> -cytuj\u0105c Pearce'a (str. 379) - \"<em>przes\u0142anie jego duszy do dusz ludzkich\".<\/em>. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oscar Wilde naci\u00f3 el 16 de octubre de 1854 y dedic\u00f3 su vida a la literatura, a la poes\u00eda y, en particular, al teatro. Sus obras &#8211;La importancia de llamarse Ernesto, El abanico de Lady Windermere, El retrato de Dorian Gray y tantas otras- tuvieron un enorme \u00e9xito en la sociedad inglesa de su tiempo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,39],"tags":[594],"class_list":["post-42208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-libros","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42208"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42208\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}