{"id":38806,"date":"2024-06-21T06:00:00","date_gmt":"2024-06-21T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=38806"},"modified":"2024-06-21T10:35:25","modified_gmt":"2024-06-21T08:35:25","slug":"katoliccy-naukowcy-jorge-juan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cientificos-catolicos-jorge-juan\/","title":{"rendered":"Katoliccy naukowcy: George John, autor najlepszego traktatu morskiego w Europie"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Jorge Juan y Santacilia (5 stycznia 1713 - 21 czerwca 1773) by\u0142 hiszpa\u0144skim marynarzem, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 jako naukowiec, in\u017cynier morski i urz\u0119dnik pa\u0144stwowy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zosta\u0142 osierocony w wieku trzech lat, a jego edukacj\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 wuj. W wieku 12 lat zosta\u0142 wys\u0142any na Malt\u0119, gdzie zosta\u0142 przyj\u0119ty jako stronnik Wielkiego Mistrza Zakonu. W wieku 16 lat zosta\u0142 przyj\u0119ty jako pe\u0142ny rycerz, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wieczystym \u015blubem celibatu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po powrocie do Hiszpanii wst\u0105pi\u0142 do Akademii Marynarzy w Kadyksie, gdzie wykaza\u0142 si\u0119 wielkim talentem matematycznym i bra\u0142 udzia\u0142 w akcjach wojskowych, takich jak zdobycie Oranu. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w zosta\u0142 wybrany wraz z innym m\u0142odym marynarzem, Antonio de Ulloa, na cz\u0142onka ekspedycji geodezyjnej, z kt\u00f3r\u0105 Paryska Akademia Nauk chcia\u0142a okre\u015bli\u0107 kszta\u0142t Ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chodzi\u0142o o rozstrzygni\u0119cie mi\u0119dzy dwiema rywalizuj\u0105cymi teoriami grawitacji zaproponowanymi przez Kartezjusza i Newtona. Pierwszy przypisywa\u0142 grawitacj\u0119 efektowi wir\u00f3w subtelnej materii wype\u0142niaj\u0105cej przestrze\u0144 i przewidywa\u0142 Ziemi\u0119 wyd\u0142u\u017con\u0105 przez bieguny, podczas gdy drugi wyja\u015bnia\u0142 j\u0105 jako dzia\u0142anie na odleg\u0142o\u015b\u0107 dzia\u0142aj\u0105ce przez pr\u00f3\u017cni\u0119 i utrzymywa\u0142, \u017ce Ziemia b\u0119dzie rozszerzona przez r\u00f3wnik i sp\u0142aszczona przez bieguny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekspedycja trwa\u0142a prawie dziesi\u0119\u0107 lat i ostatecznie potwierdzi\u0142a teori\u0119 Newtona. George John napisa\u0142 o tym w ksi\u0105\u017cce, <em>Obserwacje astronomiczne i fizyczne w kr\u00f3lestwach Peru, <\/em>co doprowadzi\u0142o do mianowania go cz\u0142onkiem Paryskiej Akademii Nauk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez reszt\u0119 \u017cycia Jorge Juan niestrudzenie pracowa\u0142 w s\u0142u\u017cbie hiszpa\u0144skiej korony: wprowadzi\u0142 nowe techniki budowy statk\u00f3w, zmodernizowa\u0142 stocznie, kopalnie i arsena\u0142y, zreformowa\u0142 nauczanie w Akademii Marynarzy, za\u0142o\u017cy\u0142 Kr\u00f3lewskie Obserwatorium Astronomiczne w Madrycie. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wreszcie, w p\u00f3\u017aniejszych latach, napisa\u0142 najlepszy traktat o budowie statk\u00f3w i nawigacji tamtych czas\u00f3w: The <em>Egzamin morski,<\/em> kt\u00f3ry by\u0142 studiowany w ca\u0142ej Europie i po raz pierwszy zastosowa\u0142 fizyk\u0119 Newtona oraz rachunek r\u00f3\u017cniczkowy i ca\u0142kowy do projektowania statk\u00f3w.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jorge Juan y Santacilia (5 de enero de 1713 \u2013 21 de junio de 1773) fue un marino espa\u00f1ol, que destac\u00f3 como cient\u00edfico, ingeniero naval y servidor p\u00fablico. Qued\u00f3 hu\u00e9rfano a los tres a\u00f1os y su t\u00edo se hizo cargo de su educaci\u00f3n. Con s\u00f3lo 12 a\u00f1os lo envi\u00f3 a Malta, donde fue admitido como [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":38813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,39],"tags":[1333],"class_list":["post-38806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-cientificos-catolicos","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38806"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38806\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}