Nazwiska Marcina Lutra, Immanuela Kanta i Johna Henry'ego Newmana nie pozostaj\u0105 niezauwa\u017cone w historii filozofii i teologii ostatnich stuleci. Ka\u017cdy z nich, z w\u0142asnymi osobliwo\u015bciami, wni\u00f3s\u0142 idee lub da\u0142 pocz\u0105tek pr\u0105dom, kt\u00f3re naznaczy\u0142y histori\u0119 w jej najszerszym znaczeniu. <\/p>\n\n\n\n
Niemiecki Marcin Luter (1483\/1546), pochodz\u0105cy z Eisleben (Saksonia), wyprzedzi\u0142 Kartezjusza i Pascala. <\/p>\n\n\n\n
2 lipca 1505 roku, zaskoczony przez burz\u0119, po tym jak poczu\u0142 uderzenie pioruna bardzo blisko siebie, z\u0142o\u017cy\u0142 obietnic\u0119 zostania zakonnikiem. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej wst\u0105pi\u0142 do klasztoru augustian\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W klasztorze, jak wspomina\u0142 po latach, \"bledli\u015bmy na samo imi\u0119 Chrystusa, poniewa\u017c zawsze jawi\u0142 si\u0119 nam jako surowy, zirytowany s\u0119dzia przeciwko nam wszystkim\".<\/p>\n\n\n\n
Jako doktor teologii by\u0142 wielkim czytelnikiem Biblii, cho\u0107 ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j wyra\u017anie subiektywny spos\u00f3b bycia nie akceptowa\u0142 jej w ca\u0142o\u015bci jako S\u0142owa Bo\u017cego, odrzucaj\u0105c ca\u0142e ksi\u0119gi, takie jak List Jakuba i Apokalipsa.<\/p>\n\n\n\n
Mroczne cechy jego subiektywnego pogl\u0105du na Boga wzbudzi\u0142y w nim powa\u017cn\u0105 obaw\u0119 o swoje zbawienie. Chcia\u0142 schroni\u0107 si\u0119 czytaj\u0105c Nowy Testament, ale nie uda\u0142o mu si\u0119 to, poniewa\u017c natkn\u0105\u0142 si\u0119 na tekst Listu \u015bw. Paw\u0142a do Rzymian 1:17; jego lektura pocz\u0105tkowo go irytowa\u0142a, poniewa\u017c widzia\u0142 w samej Ewangelii sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga, za kt\u00f3r\u0105 Luter widzia\u0142 gniewnego S\u0119dziego, kt\u00f3ry tak go przera\u017ca\u0142. <\/p>\n\n\n\n
Po pewnym czasie, w po\u0142owie roku akademickiego 1513-14, uspokoi\u0142 si\u0119 i poczu\u0142 si\u0119 pewnie, rozumiej\u0105c Bo\u017c\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 jako sprawiedliwo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g daje tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 wiar\u0119, w kt\u00f3rej \u017cyj\u0105 sprawiedliwi. <\/p>\n\n\n\n
W trakcie sporu o odpusty, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w 1517 roku, Luter posun\u0105\u0142 si\u0119 nawet do stwierdzenia, \u017ce jedyn\u0105 norm\u0105 wiary jest\u00a0sola scriptura<\/em>G\u0142osi\u0142 r\u00f3wnie\u017c swobodne badanie Pisma \u015awi\u0119tego, niezale\u017cnie od Magisterium i Tradycji Ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce utrzymywa\u0142, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo, jako zgromadzenie wiernych, nie jest widzialnym zgromadzeniem, ani Chrystus nie ma wikariusza na ziemi.<\/p>\n\n\n\n Kilka wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej, Immanuel Kant urodzi\u0142 si\u0119 w 1724 roku w niemieckim mie\u015bcie Kr\u00f3lewcu, gdzie sp\u0119dzi\u0142 \u017cycie a\u017c do \u015bmierci w 1804 roku.<\/p>\n\n\n\n Pochodz\u0105cy ze skromnej pietystycznej rodziny lutera\u0144skiej, w m\u0142odo\u015bci, dystansuj\u0105c si\u0119 od wiary rodzic\u00f3w, zacz\u0105\u0142 sk\u0142ania\u0107 si\u0119 ku etyce \u015bwieckiej. Od 1770 r. by\u0142 profesorem logiki i metafizyki na uniwersytecie w swoim rodzinnym mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z jego my\u015bleniem, w cz\u0142owieku, opr\u00f3cz jego struktury psychofizycznej - zwi\u0105zanej z prawami natury - istnieje racjonalny duch, kt\u00f3ry rz\u0105dzi si\u0119 prawem wolno\u015bci: ale istota ludzka ma sumienie obowi\u0105zku, co pozwala zapewni\u0107, \u017ce cz\u0142owiek jest istot\u0105 moraln\u0105, istot\u0105, kt\u00f3ra jest nie tylko wolna, ale tak\u017ce odpowiedzialna.<\/p>\n\n\n\n W 1781 roku opublikowa\u0142 swoje Krytyka czystego rozumu <\/em>gdzie stwierdza, \u017ce znamy rzeczy tak, jak przedstawia je nam nasza inteligencja, ale nie takimi, jakimi s\u0105 same w sobie. W konsekwencji trzy wielkie rzeczywisto\u015bci - dusza, \u015bwiat i B\u00f3g - s\u0105 przedstawiane my\u015bli kantowskiej jedynie jako idee, poniewa\u017c nie ma zmys\u0142owego do\u015bwiadczenia duszy, \u015bwiata ani Boga, a tylko to do\u015bwiadczenie gwarantuje skuteczne istnienie przedmiot\u00f3w naszego my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie, w swoim Krytyka praktycznego rozumu<\/em> (1788), napisa\u0142: \"Dwie rzeczy nape\u0142niaj\u0105 moj\u0105 dusz\u0119 podziwem i szacunkiem, kt\u00f3re s\u0105 stale odnawiane i zwi\u0119kszane, gdy my\u015bl zajmuje si\u0119 nimi bardziej wytrwale: gwia\u017adziste niebo nad moj\u0105 g\u0142ow\u0105 i prawo moralne we mnie... Pierwsze spojrzenie na t\u0119 niepoliczaln\u0105 mnogo\u015b\u0107 \u015bwiat\u00f3w niszczy moje znaczenie jako istoty zwierz\u0119cej, kt\u00f3rej materia, z kt\u00f3rej jest uformowana, po kr\u00f3tkim czasie cieszenia si\u0119 si\u0142\u0105 \u017cyciow\u0105, musi zosta\u0107 zwr\u00f3cona na planet\u0119, kt\u00f3r\u0105 zamieszkuje, kt\u00f3ra z kolei jest tylko punktem w ca\u0142o\u015bci wszech\u015bwiata. Drugie spojrzenie, przeciwnie, zwi\u0119ksza moj\u0105 warto\u015b\u0107 poprzez moj\u0105 osobowo\u015b\u0107, a prawo moralne objawia mi \u017cycie niezale\u017cne od zwierz\u0119co\u015bci i ca\u0142ego czuj\u0105cego \u015bwiata...\".<\/p>\n\n\n\n Kant uwa\u017ca\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce pe\u0142ne ludzkie dobro sk\u0142ada si\u0119 z cnoty i szcz\u0119\u015bcia; a poniewa\u017c na tym \u015bwiecie pe\u0142ne szcz\u0119\u015bcie nie idzie w parze z cnot\u0105, g\u0142os sumienia domaga si\u0119 istnienia kogo\u015b, kto stawia rzeczy na swoim miejscu: tym kim\u015b dla Kanta jest B\u00f3g, kt\u00f3ry, aby zapewni\u0107 szcz\u0119\u015bcie cnotliwym ludziom, zaaran\u017cowa\u0142 dla nich \u017cycie wieczne.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku XIX wieku w 1801 roku w Londynie urodzi\u0142 si\u0119 John Henry Newman, syn Johna, brytyjskiego biznesmena, i Jeminy, potomkini rodziny francuskich kalwin\u00f3w, kt\u00f3rzy schronili si\u0119 w Wielkiej Brytanii.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n W wieku pi\u0119tnastu lat nast\u0105pi\u0142o jego pierwsze nawr\u00f3cenie, w kt\u00f3rym odkry\u0142 jedyne dwie istoty, kt\u00f3re wed\u0142ug m\u0142odego Newmana mo\u017cna pozna\u0107 w spos\u00f3b oczywisty: siebie i Stw\u00f3rc\u0119 (Apologia, I).<\/p>\n\n\n\n W 1824 roku zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142 do czterdziestego czwartego roku \u017cycia. Pod koniec studi\u00f3w nad Rozw\u00f3j doktryny chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>Doszed\u0142 do wniosku, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w Ko\u015bciele katolickim zachowana jest wiara pierwszych chrze\u015bcijan. 9 pa\u017adziernika 1845 r. zosta\u0142 przyj\u0119ty do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. <\/p>\n\n\n\n Wy\u015bwi\u0119cony na katolickiego ksi\u0119dza w 1847 r., zosta\u0142 mianowany rektorem nowo utworzonego Katolickiego Uniwersytetu w Dublinie, kt\u00f3re to stanowisko piastowa\u0142 przez oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat. W 1870 roku opublikowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 Esej wspomagaj\u0105cy gramatyk\u0119 zgody <\/em>(transl. esp. Religious Assent. Esej o racjonalnych motywach wiary).<\/em><\/p>\n\n\n\n W 1879 r. zosta\u0142 mianowany kardyna\u0142em przez papie\u017ca Leona XIII, a Newman wybra\u0142 motto Cor ad cor loquitur. <\/em>Zmar\u0142 11 sierpnia 1890 roku. Zosta\u0142 beatyfikowany w 2009 r. za pontyfikatu Benedykta XVI, a kanonizowany w 2019 r. przez papie\u017ca Franciszka. <\/p>\n\n\n\n W swojej pracy Apologia pro vita sua<\/em>M\u00f3wi, \u017ce pewno\u015b\u0107 jest konsekwencj\u0105 skumulowanej si\u0142y pewnych danych powod\u00f3w, kt\u00f3re, wzi\u0119te jeden po drugim, by\u0142yby tylko prawdopodobie\u0144stwami. Wierzy\u0142 w Boga na podstawie prawdopodobie\u0144stwa, wierzy\u0142 w chrze\u015bcija\u0144stwo na podstawie prawdopodobie\u0144stwa, wierzy\u0142 w katolicyzm na podstawie prawdopodobie\u0144stwa. Wierzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Ten, kt\u00f3ry nas stworzy\u0142, chcia\u0142, aby\u015bmy w matematyce osi\u0105gn\u0119li pewno\u015b\u0107 poprzez rygorystyczn\u0105 demonstracj\u0119, ale \u017ce w dociekaniach religijnych powinni\u015bmy osi\u0105gn\u0105\u0107 pewno\u015b\u0107 za pomoc\u0105 nagromadzonych prawdopodobie\u0144stw; i \u017ce ta pewno\u015b\u0107 prowadzi nas, je\u015bli nasza wola wsp\u00f3\u0142pracuje z Jego wol\u0105, do przekonania, kt\u00f3re wznosi si\u0119 wy\u017cej ni\u017c logiczna si\u0142a naszych wniosk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W tym samym dziele m\u00f3wi: Jestem zmuszony m\u00f3wi\u0107 o nieomylno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a jako usposobieniu z woli mi\u0142osierdzia Stw\u00f3rcy, aby zachowa\u0107 religi\u0119 na \u015bwiecie i powstrzyma\u0107 t\u0119 wolno\u015b\u0107 my\u015bli, kt\u00f3ra jest jednym z naszych najwi\u0119kszych naturalnych dar\u00f3w, aby uchroni\u0107 j\u0105 przed w\u0142asnymi autodestrukcyjnymi ekscesami.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Los nombres de Mart\u00edn Lutero, Inmanuel Kant y John Henry Newman\u00a0no pasan desapercibidos en la historia de la filosof\u00eda y la Teolog\u00eda de los \u00faltimos siglos. Cada uno, con sus peculiaridades aportaron ideas o hicieron surgir corrientes que han marcado la Historia en su m\u00e1s amplio sentido. Mart\u00edn Lutero Anterior a Descartes y a Pascal […]<\/p>\n","protected":false},"author":975,"featured_media":11720,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-37178","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-firmas","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/975"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37178"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37178\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Immanuel Kant<\/h2>\n\n\n\n
John Henry Newman<\/h2>\n\n\n\n