\"Religie i media. Mi\u0119dzy sekularyzacj\u0105 a rewolucj\u0105 cyfrow\u0105\" to temat i tytu\u0142 dnia studyjnego promowanego przez Stowarzyszenie ISCOM i Komitet \"Dziennikarstwo i Tradycje Religijne\" Papieskiego Uniwersytetu Santa Croce. W dniu 25 pa\u017adziernika przedstawiciele r\u00f3\u017cnych tradycji religijnych i specjali\u015bci z bran\u017cy zastanawiali si\u0119 nad obecno\u015bci\u0105 judaizmu, islamu, chrze\u015bcija\u0144stwa i hinduizmu w krajobrazie medialnym, kt\u00f3ry jest coraz bardziej umiejscowiony w bardzo dynamicznym kontek\u015bcie kulturowym i politycznym.<\/p>\n\n\n\n
Po masakrze z 7 pa\u017adziernika 2023 r. w Izraelu nie spos\u00f3b nie zastanowi\u0107 si\u0119 nad medialnymi reperkusjami wojny na Bliskim Wschodzie (oraz innych obecnych i potencjalnych konflikt\u00f3w zbrojnych dotykaj\u0105cych r\u00f3\u017cne regiony \u015bwiata), stawiaj\u0105c pytanie o rol\u0119 i funkcj\u0119 religii w tych nowych i starych scenariuszach oraz o to, jak ta rola jest reprezentowana w mediach i na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych. A wszystko to poza cenzur\u0105, dezinformacj\u0105 i manipulacj\u0105, tak cz\u0119stymi w czasach pokoju, a tym bardziej w czasach wojny.<\/p>\n\n\n\n
Czy religia jest cz\u0119\u015bci\u0105 problemu, czy cz\u0119\u015bci\u0105 rozwi\u0105zania? W swoim przem\u00f3wieniu inauguracyjnym, Marta Brancatisano<\/strong>emerytowany profesor podw\u00f3jnej antropologii na Papieskim Uniwersytecie Santa Croce, powiedzia\u0142, \u017ce \"nie jest ani logiczne, ani dozwolone przypisywanie wierze znaczenia i rezultatu, kt\u00f3ry nie sprzyja \u017cyciu\". Poniewa\u017c \"nie mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 prawdy z przemoc\u0105\". \"Konieczne jest osi\u0105gni\u0119cie\", podkre\u015bli\u0142 Brancatisano, \"znajomo\u015bci tradycji religijnych, kt\u00f3re dzi\u015b, jak zawsze, stanowi\u0105 podstaw\u0119 kulturow\u0105, na kt\u00f3rej opieraj\u0105 si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa we wszystkich swoich aspektach\".<\/p>\n\n\n\n Alessandra Costante<\/strong>Sekretarz generalny Krajowej Federacji Prasy W\u0142oskiej podkre\u015bli\u0142 znaczenie odpowiedzialnego informowania: \"Szanuj\u0105c r\u00f3\u017cne kultury i tradycje religijne, jako dziennikarze jeste\u015bmy wezwani do odgrywania naszej roli i pe\u0142nienia funkcji z rygorem, w imi\u0119 merytorycznej prawdy fakt\u00f3w, bez kt\u00f3rych nie mo\u017cemy si\u0119 obej\u015b\u0107. Zw\u0142aszcza w czasach takich jak obecne, z ryzykiem radykalizacji\". \"Religie w XXI wieku - kontynuowa\u0142 - nieoczekiwanie powr\u00f3ci\u0142y do centrum uwagi\". <\/p>\n\n\n\n By\u0142a to opinia podzielana przez Ariel Di Porto<\/strong>Media powinny przyczynia\u0107 si\u0119 do poznania r\u00f3\u017cnych zjawisk religijnych w coraz bardziej wielokulturowym i wieloreligijnym spo\u0142ecze\u0144stwie\", powiedzia\u0142 by\u0142y naczelny rabin Turynu, kt\u00f3ry jest cz\u0142onkiem Wsp\u00f3lnoty \u017bydowskiej w Rzymie. <\/p>\n\n\n\n W tym samym kierunku,\u00a0Abdellah Redouane<\/strong>Sekretarz generalny Centro Culturale Isl\u00e0mico d'Italia, wskaza\u0142, \u017ce \"media s\u0105 szans\u0105 i jednocze\u015bnie zagro\u017ceniem dla r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144. Szans\u0105, poniewa\u017c w\u0142adze religijne by\u0142y w stanie szerzy\u0107 swoje s\u0142owo w przestrzeni publicznej. Zagro\u017cenie - podsumowa\u0142 Redouane - poniewa\u017c istnieje obawa, \u017ce niekt\u00f3re media mog\u0105 zafa\u0142szowa\u0107 wra\u017cliwo\u015b\u0107 religijn\u0105, z niezaprzeczalnym rozprzestrzenianiem si\u0119 sekularyzmu i odrzuceniem zjawiska religijnego, cokolwiek by to nie by\u0142o\".<\/p>\n\n\n\n Jeden z okr\u0105g\u0142ych sto\u0142\u00f3w konferencji koncentrowa\u0142 si\u0119 na analizie, w jakim stopniu mo\u017cliwe jest zharmonizowanie zasad wolno\u015bci religii i wolno\u015bci informacji. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce s\u0105 one ze sob\u0105 sprzeczne lub nie do pogodzenia. Jednak \"jedno nie jest ca\u0142kowicie wolne\", zgodnie z opini\u0105\u00a0Davide Jona Falco<\/strong>Komunikacji Zwi\u0105zku W\u0142oskich Gmin \u017bydowskich (U.C.E.I.), \"je\u015bli kto\u015b nie mo\u017ce wyra\u017ca\u0107 i prze\u017cywa\u0107 swojej religii, je\u015bli kto\u015b nie ma prawa do wyra\u017cania swojej opinii i otrzymywania dok\u0142adnych informacji lub przekazywania informacji lub idei bez ingerencji z zewn\u0105trz\".<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnowaga mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 wypowiedzi a wolno\u015bci\u0105 wyznania jest szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwa w przypadku satyry religijnej lub krytyki teologicznej. Zouhir Louassini<\/strong>dziennikarz i pisarz dla Rai News od 2001 roku, zaproponowa\u0142 \"znalezienie kompromisu, kt\u00f3ry szanuje obie wolno\u015bci. Wymaga to ci\u0105g\u0142ego dialogu i g\u0142\u0119bokiego zrozumienia zr\u00f3\u017cnicowanej wra\u017cliwo\u015bci kulturowej i religijnej. Kluczem mo\u017ce by\u0107 promowanie edukacji i wzajemnej empatii, uznaj\u0105c znaczenie obu wolno\u015bci w budowaniu demokratycznego i integracyjnego spo\u0142ecze\u0144stwa\". <\/p>\n\n\n\n Dlatego te\u017c muzu\u0142manie r\u00f3wnie\u017c wchodz\u0105 (i s\u0105 wezwani do wej\u015bcia) w dialog ze \u015bwiatem. \"Jednak\u017ce\", wyja\u015bni\u0142 Mustafa Cenap Aydin<\/strong>socjolog religii i dyrektor Centrum Dialogu Instytutu Tevere, \"m\u00f3wi\u0105c o islamie, nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, o jakim islamie jest mowa, bior\u0105c pod uwag\u0119 pluralistyczn\u0105 i z\u0142o\u017con\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 islamu w dialogu ze \u015bwiatem, zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na teologiczne podstawy dialogu mi\u0119dzyreligijnego w \u015bwi\u0119tej ksi\u0119dze muzu\u0142man\u00f3w, Koranie.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o wolno\u015b\u0107 religijn\u0105, pokojowe wsp\u00f3\u0142istnienie i proces sekularyzacji, zastanawia\u0142 si\u0119 nad Paolo Cavana<\/strong>Profesor prawa kanonicznego i ko\u015bcielnego na Uniwersytecie LUMSA w Rzymie. Wed\u0142ug niego \"globalizacja sprawi\u0142a, \u017ce wsp\u00f3lnoty religijne sta\u0142y si\u0119 niezb\u0119dnymi podmiotami w budowaniu spo\u0142ecze\u0144stw wieloetnicznych i wieloreligijnych\". Jednak jego zdaniem tylko wolno\u015b\u0107 informacji jest w stanie zagwarantowa\u0107 \"wzajemne poznanie, kt\u00f3re stanowi podstawowe za\u0142o\u017cenie ca\u0142ego dialogu mi\u0119dzyreligijnego, opartego na szacunku dla osoby ludzkiej\".<\/p>\n\n\n\n W jaki spos\u00f3b kultura r\u00f3\u017cnych tradycji religijnych mo\u017ce by\u0107 przedstawiana w telewizji? Marco Di Porto<\/strong>dziennikarz, pisarz i autor \"Sorgente di vita\", programu o kulturze \u017cydowskiej nadawanego w RAI, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na \"znaczenie opowiadania historii i tradycji '\u017cydowskiego \u015bwiata' szerokiej publiczno\u015bci. A tak\u017ce wyzwanie, jakim jest zag\u0142\u0119bianie si\u0119 w z\u0142o\u017cone tematy w bezpo\u015bredni i zrozumia\u0142y spos\u00f3b, odpowiedni do szybko\u015bci i natychmiastowo\u015bci medi\u00f3w\". Kultura \u017cydowska - dodaje Roberto Della Rocca<\/strong>Dyrektor Departamentu Edukacji i Kultury Zwi\u0105zku W\u0142oskich Gmin \u017bydowskich - mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 miejscem spotka\u0144 r\u00f3\u017cnych tradycji. Kultura \u017cydowska charakteryzuje si\u0119 wieloterytorialno\u015bci\u0105 i wieloj\u0119zyczno\u015bci\u0105, co jest konsekwencj\u0105 diaspory, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a \u017bydom sia\u0107 i zbiera\u0107 \u017cyzne owoce w ramach kultury hellenistycznej, arabsko-islamskiej i wreszcie europejskiej\".<\/p>\n\n\n\n Czy istnieje religijny spos\u00f3b na opowiedzenie historii o tre\u015bci religijnej? Wed\u0142ug Luca Manzi, pisarza i scenarzysty, wsp\u00f3\u0142autora seriali takich jak \"Don Matteo\", \"Boris\", \"Ombrelloni\" i \"The net\", \"analizuj\u0105c mi\u0119dzynarodow\u0105 serialowo\u015b\u0107, struktura opowie\u015bci przesz\u0142a bezprecedensow\u0105 zmian\u0119 w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad, ustanawiaj\u0105c po raz pierwszy r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy strukturaln\u0105 i wewn\u0119trznie religijn\u0105 histori\u0105, klasyczn\u0105, a tak\u0105, kt\u00f3ra rezygnuje z Boga\".<\/p>\n\n\n\nWolno\u015b\u0107 wyznania i wolno\u015b\u0107 informacji<\/h2>\n\n\n\n
Opowiadanie historii o tre\u015bci religijnej<\/h2>\n\n\n\n