{"id":34311,"date":"2023-10-09T06:00:00","date_gmt":"2023-10-09T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=34311"},"modified":"2023-10-06T11:37:54","modified_gmt":"2023-10-06T09:37:54","slug":"demony-dostojewskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/demonios-dostoyevski\/","title":{"rendered":"\u00a0<i>Demony<\/i>F.M. Dostojewskiego. Podr\u00f3\u017c do moralnej \"solidarno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaleziono go p\u0142ywaj\u0105cego w Zbiorniku Moskiewskim, zwi\u0105zanego i z pi\u0119cioma kulami w ciele. By\u0142 studentem, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do kom\u00f3rki terrorystycznej: pi\u0119ciu jego koleg\u00f3w z klasy zamordowa\u0142o go w obawie, \u017ce ich wyda. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dostojewski us\u0142ysza\u0142 o wydarzeniach w Dre\u017anie i oceni\u0142, \u017ce sprawa ta kryje w sobie g\u0142\u0119bszy problem: rosyjsk\u0105 m\u0142odzie\u017c prze\u015bladowa\u0142a pokusa nihilizmu i utrata warto\u015bci....&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W powie\u015bci&nbsp;<em>Demony<\/em>&nbsp;(1871) towarzyszymy Dostojewskiemu w duchowej podr\u00f3\u017cy, czym\u015b w rodzaju wycieczki po g\u0142osach, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju dreszcze. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Postacie s\u0105 hiperboliczne, a jednocze\u015bnie mo\u017cemy je rozpozna\u0107 w naszych sercach. Dlatego poznaj\u0105c si\u0119 nawzajem, lepiej poznajemy samych siebie: odkrywamy na nowo, \u017ce potrafimy zachowywa\u0107 si\u0119 jak anio\u0142y lub demony.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Relacja mi\u0119dzy d\u0142ugo\u015bci\u0105 a rytmem opowie\u015bci przywodzi mi na my\u015bl raczej sztywn\u0105 spr\u0119\u017cyn\u0119. Na pierwszych 300 stronach autor \u015bciska spiral\u0119, by przedstawi\u0107 nam bohater\u00f3w i prowincjonalne \u015brodowisko, w kt\u00f3rym si\u0119 poruszaj\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cierpliwo\u015b\u0107 czytelnika jest testowana, ale gdy spr\u0119\u017cyna zostanie w pe\u0142ni zmia\u017cd\u017cona, akcja eksploduje i zdajesz sobie spraw\u0119, \u017ce pocz\u0105tkowa inwestycja by\u0142a tego warta. Strony p\u0142yn\u0105, zbrodnie nast\u0119puj\u0105 jedna po drugiej i zanim si\u0119 obejrzysz, sko\u0144czysz czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119... i zmienisz si\u0119 na zawsze.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W jaki spos\u00f3b osi\u0105ga ten efekt? W XIX wieku nast\u0105pi\u0142 rozw\u00f3j narracji polifonicznej w powie\u015bci, tj. r\u00f3wnolegle rozwijaj\u0105cych si\u0119 linii fabularnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Demony<\/em>&nbsp;jest przyk\u0142adem wykorzystania tego zasobu. Je\u015bli przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej, powie\u015b\u0107 t\u0119 mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy cz\u0119\u015bci. Zgodnie z zarysem Milana Kundery mo\u017cemy wymieni\u0107: \"(1) powie\u015b\u0107&nbsp;<em>ironiczny<\/em>&nbsp;mi\u0142o\u015bci starego Stavroguina i Stepana Verkhovenskiego; 2) powie\u015b\u0107&nbsp;<em>romantyczny<\/em>&nbsp;o Stavroguinie i jego romansach; 3. powie\u015b\u0107&nbsp;<em>polityka<\/em>&nbsp;grupy rewolucyjnej\". <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tym, co \u0142\u0105czy te trzy historie, s\u0105 postacie i ich wzajemne interakcje: nadaje to dzie\u0142u sp\u00f3jno\u015b\u0107 i zwielokrotnia jego si\u0142\u0119 wyrazu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dostojewski wierzy\u0142, \u017ce my, ludzie, jeste\u015bmy o wiele bardziej zjednoczeni mi\u0119dzy sob\u0105, ni\u017c nam si\u0119 wydaje: w pewnym sensie wszyscy Rosjanie jego czas\u00f3w byli winni morderstwa Iwanowa. Ale ta koncepcja moralnej solidarno\u015bci straci\u0142a w\u015br\u00f3d nas wiele ze swojego znaczenia i trudno jest nam nie uwa\u017ca\u0107 jej za przesad\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak to rozumiemy, czy to jest tak, \u017ce musimy by\u0107 bardziej zaanga\u017cowani w sukcesy i nieszcz\u0119\u015bcia innych i nie zdajemy sobie z tego sprawy? Przychodzi mi na my\u015bl obraz sportowca bij\u0105cego rekord pr\u0119dko\u015bci; kiedy to si\u0119 dzieje, wszyscy cieszymy si\u0119, \u017ce nasz gatunek przekroczy\u0142 t\u0119 granic\u0119, dlaczego? Mo\u017ce czujemy, \u017ce w jaki\u015b spos\u00f3b ja te\u017c by\u0142em&nbsp;<em>I<\/em>&nbsp;kt\u00f3ry przeci\u0105\u0142 wst\u0119g\u0119. Sp\u00f3jrzmy na bardziej uderzaj\u0105cy przypadek: kiedy Syn Bo\u017cy sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, ca\u0142y gatunek ludzki przesun\u0105\u0142 si\u0119 na nowy szczebel w historii. Nagle nasza ludzka natura uzyska\u0142a dost\u0119p do przyja\u017ani z Bogiem. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak na dole schody prowadz\u0105ce do strefy okropno\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 nie mie\u0107 dna. Pomys\u0142y jednych i zaniedbania innych wp\u0142ywaj\u0105 na zbrodnie tych, kt\u00f3rzy znajduj\u0105 si\u0119 dalej. Jednocze\u015bnie, i na tym polega paradoks, ka\u017cdy cz\u0142owiek jest wolny i odpowiedzialny za swoje czyny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Idee Dostojewskiego s\u0105 uciele\u015bnione w literaturze i zach\u0119caj\u0105 nas do refleksji nad tym, jak podej\u015b\u0107 do rozmowy z ateistami naszych czas\u00f3w. Je\u015bli B\u00f3g nie istnieje, jaki autorytet ma kapitan i czy ateista mo\u017ce my\u015ble\u0107 o pope\u0142nieniu samob\u00f3jstwa? <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z drugiej strony, je\u015bli B\u00f3g istnieje, jak zadziwiaj\u0105ce jest to, \u017ce mo\u017cemy go wiecznie kocha\u0107? W tej powie\u015bci bohaterowie mierz\u0105 si\u0119 z ekstremalnymi pytaniami i doprowadzaj\u0105 swoje osobowo\u015bci do granic szale\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki temu pot\u0119\u017cnemu wysi\u0142kowi mo\u017cemy uczy\u0107 si\u0119 o psychologii i cieszy\u0107 si\u0119 czyst\u0105 rozrywk\u0105.&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lo encontraron flotando en el Reservorio de Mosc\u00fa, atado y con cinco balazos en el cuerpo. Se trataba de un estudiante que pertenec\u00eda a una c\u00e9lula terrorista: cinco de sus compa\u00f1eros lo hab\u00edan asesinado por temor a que los delatase. Dostoyevski se enter\u00f3 de los eventos en Dresde, y juzg\u00f3 que el caso escond\u00eda un [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":34312,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,39],"tags":[606,1259,594],"class_list":["post-34311","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-cultura","tag-dostoievsky","tag-libros","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}