24 marca 1944 r. ok. godz. 5.00 w Markowej na Ukrainie niemieccy \u017candarmi zamordowali o\u015bmiu \u017byd\u00f3w oraz ukrywaj\u0105cego ich J\u00f3zefa Ulm\u0119 wraz z b\u0119d\u0105c\u0105 w ostatnim miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy \u017con\u0105 Wiktori\u0105 i sz\u00f3stk\u0105 ich dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Po podj\u0119ciu przez Hitlera decyzji o przeprowadzeniu nieludzkiego \"ostatecznego rozwi\u0105zania\" polegaj\u0105cego na eksterminacji wszystkich \u017byd\u00f3w, Ulmowie, \u015bwiadomi ryzyka i mimo trudnej sytuacji finansowej, ale poruszeni przykazaniem mi\u0142o\u015bci i przyk\u0142adem Dobrego Samarytanina, pomagali \u017bydom. <\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w drugiej po\u0142owie 1942 roku ukrywali Saula Goldmana i jego czworo doros\u0142ych dzieci, a tak\u017ce Le\u0119 Didler i Go\u0142d\u0119 Gr\u00fcnfeld wraz z ich niemowl\u0119c\u0105 c\u00f3rk\u0105. Goldmanowie byli s\u0105siadami domu rodzinnego J\u00f3zefa Ulmy, kt\u00f3ry znany by\u0142 z \u017cyczliwo\u015bci wobec \u017byd\u00f3w. Wcze\u015bniej pomaga\u0142 innej \u017cydowskiej rodzinie w budowie kryj\u00f3wki. <\/p>\n\n\n\n
Rodzina Ulm\u00f3w by\u0142a te\u017c \u015bwiadkiem, jak w 1942 r. na s\u0105siedniej dzia\u0142ce, gdzie zakopano zwierz\u0119ta, hitlerowcy rozstrzelali 34 \u017byd\u00f3w z Markowej i okolic. W\u015br\u00f3d ponad 4 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Markowej, Ulmowie nie byli jedyn\u0105 rodzin\u0105, kt\u00f3ra ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w. Co najmniej 20 innych \u017byd\u00f3w prze\u017cy\u0142o okupacj\u0119 w pi\u0119ciu ch\u0142opskich domach. <\/p>\n\n\n\n
Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w Markowej mieszka\u0142o oko\u0142o 120 \u017byd\u00f3w. W 1995 roku Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie zostali po\u015bmiertnie uhonorowani tytu\u0142em Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.<\/p>\n\n\n\n
J\u00f3zef Ulma urodzi\u0142 si\u0119 2 marca 1900 roku w Markowej, jako si\u00f3dme dziecko Marcina Ulmy i Franciszki Kluz. Najpierw uko\u0144czy\u0142 cztery klasy szk\u00f3\u0142 podstawowych, a nast\u0119pnie, po odbyciu s\u0142u\u017cby wojskowej, uko\u0144czy\u0142 z wyr\u00f3\u017cnieniem szko\u0142\u0119 rolnicz\u0105 w Pil\u017anie. W 1935 roku J\u00f3zef o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Wiktori\u0105 Niemczak, r\u00f3wnie\u017c z Markowej. <\/p>\n\n\n\n
Wiktoria urodzi\u0142a si\u0119 10 grudnia 1912 roku. W wieku 6 lat straci\u0142a matk\u0119. Ucz\u0119szcza\u0142a do szko\u0142y powszechnej w Markowej. Ucz\u0119szcza\u0142a te\u017c na kursy Uniwersytetu Ludowego w pobliskiej Ga\u0107. Po \u015blubie po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 pracy w domu i opiece nad dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n
W ci\u0105gu dziewi\u0119ciu lat ma\u0142\u017ce\u0144stwa rodzinie Ulm\u00f3w urodzi\u0142o si\u0119 sze\u015bcioro dzieci: Stanis\u0142awa (ur. 18 lipca 1936), Barbara (ur. 6 pa\u017adziernika 1937), W\u0142adys\u0142aw (ur. 5 grudnia 1938), Franciszek (ur. 3 kwietnia 1940), Antoni (ur. 6 czerwca 1938, 1941) i Maria (ur. 16 wrze\u015bnia 1942). Wychowywali je w duchu wiary i mi\u0142o\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, ucz\u0105c je mi\u0142o\u015bci do pracy i szacunku dla innych. Wiosn\u0105 1944 roku Wiktoria spodziewa\u0142a si\u0119 kolejnego dziecka.<\/p>\n\n\n\n
J\u00f3zef i Wiktoria byli rolnikami na niewielkim kilkuhektarowym gospodarstwie, kt\u00f3rego byli w\u0142a\u015bcicielami, jak to jest w zwyczaju w Polsce. J\u00f3zef by\u0142 cz\u0142owiekiem niezwykle pracowitym i pomys\u0142owym. Opr\u00f3cz uprawy warzyw zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sadownictwem, kt\u00f3rego by\u0142 aktywnym propagatorem we wsi. Za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze sady i szk\u00f3\u0142k\u0119 drzew owocowych, gdzie co tydzie\u0144 demonstrowa\u0142 techniki ogrodnicze. <\/p>\n\n\n\n
Ch\u0119tnie s\u0142u\u017cy\u0142 rad\u0105 i pomoc\u0105, przekazuj\u0105c innym nowo nabyt\u0105 wiedz\u0119. Zna\u0142 si\u0119 na pszczelarstwie i trzyma\u0142 kilka uli. Jego innowacyjno\u015b\u0107 ujawni\u0142a si\u0119 tak\u017ce w tym, \u017ce jako pierwszy we wsi wprowadzi\u0142 w swoim domu elektryczno\u015b\u0107, pod\u0142\u0105czaj\u0105c \u017car\u00f3wk\u0119 do ma\u0142ego, r\u0119cznie zbudowanego wiatraka.<\/p>\n\n\n\n
J\u00f3zef mia\u0142 du\u017co inicjatywy spo\u0142ecznej i aktywnie uczestniczy\u0142 w sprawach lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. By\u0142 bibliotekarzem w Katolickim Klubie M\u0142odzie\u017cy, aktywnym cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej RP \"Wici\". Kierowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c markowsk\u0105 sp\u00f3\u0142dzielni\u0105 mleczarsk\u0105 i by\u0142 cz\u0142onkiem sp\u00f3\u0142dzielni zdrowia w Markowej. Jego najwi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105 by\u0142a fotografia, zaj\u0119cie niezwykle rzadkie w \u00f3wczesnych polskich wsiach. O fotografii dowiedzia\u0142 si\u0119 z ksi\u0105\u017cek. Wiktoria natomiast by\u0142a aktork\u0105 w amatorskim zespole teatralnym Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej RP \"Wici\".<\/p>\n\n\n\n
J\u00f3zef i Wiktoria byli aktywnymi cz\u0142onkami parafii \u015bw. Doroty w Markowej. Ich \u017cycie wiary oparte by\u0142o na dw\u00f3ch przykazaniach: mi\u0142o\u015bci Boga i mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Ju\u017c jako nastolatek J\u00f3zef uczestniczy\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci Stowarzyszenia Mszy \u015awi\u0119tych Diecezji Przemyskiej. By\u0142 te\u017c cz\u0142onkiem Katolickiego Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy. Jako ma\u0142\u017conkowie pog\u0142\u0119biali swoj\u0105 wiar\u0119 poprzez modlitw\u0119 rodzinn\u0105 i udzia\u0142 w \u017cyciu sakramentalnym Ko\u015bcio\u0142a. Obaj nale\u017celi te\u017c do Bractwa \u017bywego R\u00f3\u017ca\u0144ca. Dla J\u00f3zefa i Wiktorii najwa\u017cniejsze by\u0142o chrze\u015bcija\u0144skie \u017cycie ich dzieci. Przekazali im \u017cyw\u0105 wiar\u0119 w Chrystusa i mi\u0142o\u015b\u0107 do wszystkich bez wyj\u0105tku.<\/p>\n\n\n\n
W ci\u0105gu kilku minut wczesnym rankiem 14 marca 1944 roku zamordowano 17 niewinnych os\u00f3b. J\u00f3zef i Wiktoria zgin\u0119li z r\u0105k \u017candarm\u00f3w, zagorza\u0142ych i bezwzgl\u0119dnych stra\u017cnik\u00f3w niemieckiego systemu nazistowskiego.<\/p>\n\n\n\n
Wraz z nimi rozstrzelano tak\u017ce ich dzieci i ukrywanych przez nich \u017byd\u00f3w. Zgin\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c nienarodzone dziecko Ulm\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142a rodzina Ulm\u00f3w to m\u0119czennicy, do \u015bmierci dawali \u015bwiadectwo chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia. Nie jest \u0142atwo odda\u0107 \u017cycie za wierno\u015b\u0107 wierze chrze\u015bcija\u0144skiej i ewangelicznemu przykazaniu mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, ale jeszcze trudniej jest zaryzykowa\u0107 i odda\u0107 \u017cycie w\u0142asnej rodziny z mi\u0142o\u015bci do Boga i bli\u017aniego. Uda\u0142o im si\u0119, dzi\u0119ki Bo\u017cej \u0142asce.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
El 24 de marzo de 1944 hacia las 5.00 de la ma\u00f1ana en Markowa, cerca de Ucrania, gendarmes alemanes asesinaron a ocho jud\u00edos y a J\u00f3zef Ulma, que los escond\u00eda, junto con su esposa Wiktoria, que estaba en el \u00faltimo mes de embarazo, y sus seis hijos. Tras la decisi\u00f3n de Hitler de llevar a […]<\/p>\n","protected":false},"author":939,"featured_media":27136,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[549,548],"tags":[8,1079],"class_list":["post-27135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelizacion","category-foco","tag-santos","tag-segunda-guerra-mundial","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/939"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27135"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27135\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}