{"id":22063,"date":"2022-08-02T06:00:00","date_gmt":"2022-08-02T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=22063"},"modified":"2025-11-13T10:54:06","modified_gmt":"2025-11-13T08:54:06","slug":"verano-la-specola-vaticana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/verano-la-specola-vaticana\/","title":{"rendered":"Szko\u0142a letnia z astrofizyki... w Watykanie"},"content":{"rendered":"

Na stronie Szko\u0142y letnie<\/em> -Spektra Vaticana, jak si\u0119 nazywaj\u0105, po pandemii wraca do pracy po pi\u0119ciu latach w sta\u0107 obok<\/em>. Nast\u0119pny kurs astrofizyki<\/a> (notabene osiemnasta edycja) zaplanowana jest na czerwiec 2023 roku i b\u0119dzie go\u015bci\u0107 dwudziestu pi\u0119ciu m\u0142odych astronom\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata przez cztery tygodnie w jednym z obiekt\u00f3w Specoli w Castel Gandolfo, bardzo blisko Rzymu.<\/p>\n\n\n\n

Co to jest Specola Vaticana<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Na stronie Specola <\/em>(\"specula\" po \u0142acinie, od w\u0142oskiego czasownika specere \"patrze\u0107, obserwowa\u0107\") Watykan<\/em> jest obserwatorium astronomicznym i o\u015brodkiem bada\u0144 naukowych Ko\u015bcio\u0142a katolickiego oraz jednym z najstarszych obserwatori\u00f3w astronomicznych na \u015bwiecie: jego historia rozpoczyna si\u0119 w po\u0142owie XVI wieku, kiedy to w 1578 roku papie\u017c Grzegorz XIII kaza\u0142 wznie\u015b\u0107 Wie\u017c\u0119 Wiatr\u00f3w i zaprosi\u0142 licznych jezuickich astronom\u00f3w i matematyk\u00f3w do przygotowania reformy kalendarza og\u0142oszonej w 1582 roku.<\/p>\n\n\n\n

W czerwcu 2023 roku dwudziestu pi\u0119ciu m\u0142odych astronom\u00f3w do\u0142\u0105czy do ponad 400, kt\u00f3rzy ju\u017c przeszli przez watyka\u0144skie programy bada\u0144 naukowych. W tym roku tematem przewodnim VOSS (Vatican Observatory Summer School) jest \"Nauka o Wszech\u015bwiecie: Narz\u0119dzia Data Science dla bada\u0144 astronomicznych<\/em>\".<\/p>\n\n\n\n

W miar\u0119 jak teleskopy staj\u0105 si\u0119 coraz pot\u0119\u017cniejsze, a narz\u0119dzia pomiarowe coraz czulsze, ilo\u015b\u0107 danych astronomicznych, kt\u00f3re naukowcy musz\u0105 zrozumie\u0107, dramatycznie wzros\u0142a. Du\u017ce przegl\u0105dy astronomiczne wykona\u0142y ju\u017c tysi\u0105ce pomiar\u00f3w. Dzi\u0119ki post\u0119powi technologicznemu i obliczeniowemu nowe obserwatoria, takie jak Obserwatorium Rubina, b\u0119d\u0105 tworzy\u0107 katalogi dziesi\u0105tek miliard\u00f3w gwiazd i galaktyk oraz trylion\u00f3w r\u00f3\u017cnych pomiar\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142a Letnia 2023 r.<\/h2>\n\n\n\n

Na stronie Szko\u0142a Letnia<\/em> Sob\u00f3r Watyka\u0144ski w 2023 r. zamierza wspom\u00f3c w tym wzgl\u0119dzie dziedzin\u0119 nauki: wprowadzaj\u0105c poj\u0119cia Big Data<\/em> y Uczenie maszynowe<\/em>Ponadto, przeprowadzone zostanie praktyczne do\u015bwiadczenie analizy danych z przeprowadzonych obserwacji, co pozwoli studentom na wykorzystanie tych danych w ich w\u0142asnych projektach astronomicznych. Ponadto, szko\u0142y letnie s\u0105 zawsze prowadzone przez czo\u0142owych astronom\u00f3w z najbardziej presti\u017cowych obserwatori\u00f3w i uniwersytet\u00f3w na \u015bwiecie, takich jak Vera Rubin i Didier Queloz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2019 roku.<\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142a Letnia jest otwarta dla zaawansowanych student\u00f3w astronomii studi\u00f3w licencjackich oraz doktorant\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wybranych student\u00f3w pochodzi z kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Zaj\u0119cia s\u0105 bezp\u0142atne, a dodatkowego wsparcia finansowego udzielaj\u0105 dobroczy\u0144cy poprzez. Fundacja Obserwatorium Watyka\u0144skie<\/em>co zapewnia mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestnictwa wszystkim przyj\u0119tym studentom.<\/p>\n\n\n\n

Letnie Szko\u0142y Obserwatorium Watyka\u0144skiego odbywaj\u0105 si\u0119 od 1986 roku i s\u0105 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych inicjatyw Specoli. Od momentu ich powstania, prawie 40 lat temu, zawsze otrzymywa\u0142y maksymalne wsparcie ze strony papie\u017cy, a uczestnicy zawsze mogli pozdrowi\u0107 papie\u017ca podczas pobytu we W\u0142oszech. Dodatkowo do Szko\u0142y letnie<\/em>W Specoli odbywaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c regularnie konferencje naukowe oraz wydarzenia o charakterze publicznym.<\/p>\n\n\n\n

Historia Specola<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cenie Obserwatorium Watyka\u0144skiego oficjalnie nast\u0105pi\u0142o wraz z motu proprio. Ut mysticam<\/em> Leona XIII z 14 marca 1891 r. Po za\u0142o\u017ceniu obserwatorium zosta\u0142o wyposa\u017cone w pocz\u0105tkow\u0105 obrotow\u0105 kopu\u0142\u0119 o wysoko\u015bci trzech i p\u00f3\u0142 metra, do kt\u00f3rej w ci\u0105gu kilku lat dobudowano trzy kolejne, wraz z nowocze\u015bniejszym oprzyrz\u0105dowaniem pozyskanym dzi\u0119ki darom. Dwa lata p\u00f3\u017aniej Specola zosta\u0142a wyposa\u017cona w heliograf do fotografowania S\u0142o\u0144ca, umieszczony na tarasie Muze\u00f3w Watyka\u0144skich (p\u00f3\u017aniej przeniesiony na taras obecnego klasztoru Mater Ecclesiae, gdzie rezyduje Benedykt XVI). W 1909 roku na szczycie wie\u017cy przylegaj\u0105cej do Palazzina Leone XIII umieszczono du\u017cy refraktor, chroniony przez kopu\u0142\u0119 o wysoko\u015bci ponad o\u015bmiu metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z pierwszych znacz\u0105cych osi\u0105gni\u0119\u0107 naukowych Specoli by\u0142a wsp\u00f3\u0142praca w mi\u0119dzynarodowym projekcie Carte du Ciel,<\/em> pierwszy fotograficzny atlas gwiazd. La Specola wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z 21 innymi obserwatoriami na ca\u0142ym \u015bwiecie, aby uko\u0144czy\u0107 mapowanie nieba. Aby zrealizowa\u0107 to wielkie przedsi\u0119wzi\u0119cie naukowe, nale\u017ca\u0142o wyposa\u017cy\u0107 La Specola w nast\u0119puj\u0105cy sprz\u0119t z du\u017cym teleskopem.<\/a> Wykorzysta\u0142a ona m.in. Wie\u017ca San Juan<\/em>r\u00f3wnie\u017c znajduj\u0105cy si\u0119 w murach Watykanu, gdzie zbudowano 8-metrow\u0105 obrotow\u0105 kopu\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Zmiany miejsca spotkania<\/h2>\n\n\n\n

Pod koniec lat 20. XX wieku coraz wi\u0119ksza iluminacja miasta Rzymu utrudnia\u0142a obserwacj\u0119 nieba. Obserwatorium zosta\u0142o przeniesione do pa\u0142acu papieskiego w Castel Gandolfo. Nowy obiekt, oddany do u\u017cytku w 1935 roku, by\u0142 wyposa\u017cony w najpot\u0119\u017cniejsze urz\u0105dzenia, takie jak astrograf, laboratoria do badania meteoryt\u00f3w i du\u017ca biblioteka. Kilka lat p\u00f3\u017aniej zainstalowano Centrum Obliczeniowe dla coraz bardziej zaawansowanych bada\u0144 astrofizycznych.<\/p>\n\n\n\n

W latach 70-tych, ten sam problem, kt\u00f3ry zmusi\u0142 Specol\u0119 do przeniesienia si\u0119 z Rzymu do Castel Gandolfo, pojawi\u0142 si\u0119 ponownie wraz ze wzrostem sztucznego o\u015bwietlenia w mie\u015bcie i jego okolicach. Specola ponownie rozpocz\u0105\u0142 poszukiwania miejsca na nowe obserwatorium, ostatecznie wybieraj\u0105c Tucson w Arizonie. Watyka\u0144ski Teleskop Zaawansowanej Technologii (VATT) w Arizonie zosta\u0142 zainaugurowany w 1993 roku i jest wyposa\u017cony w zaawansowany teleskop oraz szereg laboratori\u00f3w astrofizycznych.<\/p>\n\n\n\n

Cel Specola: s\u0142u\u017cy\u0107 nauce<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy mog\u0105 si\u0119 zastanawia\u0107, dlaczego Watykan interesuje si\u0119 astrofizyk\u0105 i czy rzeczywi\u015bcie konieczne by\u0142o \"za\u0142o\u017cenie\" ca\u0142ego obserwatorium do badania gwiazd i meteoryt\u00f3w. W tym duchu, z okazji Roku Astronomii (2009), watyka\u0144ski dziennik L'Osservatore Romano przeprowadzi\u0142 wywiad z jezuit\u0105 Guyem J. Consolmagno, obecnym dyrektorem Specoli, kt\u00f3ry odpowiada na niekt\u00f3re z tych pyta\u0144: \"Kiedy papie\u017c Leon XIII tworzy\u0142 Specola Vaticana, jedn\u0105 z jego motywacji by\u0142o pokazanie \u015bwiatu, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wspiera i promuje prawdziw\u0105 nauk\u0119. I aby wype\u0142ni\u0107 ten mandat, jeste\u015bmy zobowi\u0105zani nie tylko do wykonywania pracy naukowej, ale tak\u017ce do jej upubliczniania i dzielenia si\u0119 ni\u0105. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\"Nauka <\/em>-dodaje-. jest dok\u0142adnie taki sam. Przestrzegamy tych samych praw naukowych i publikujemy w tych samych czasopismach. R\u00f3\u017cnica polega na motywacji. Nie pracujemy po to, by zarabia\u0107 pieni\u0105dze lub dla osobistego presti\u017cu. Po prostu pracujemy z mi\u0142o\u015bci do nauki. I oczywi\u015bcie to samo chcia\u0142oby zrobi\u0107 wielu innych uczonych, ale to wspania\u0142e, \u017ce tu, w Watykanie, mo\u017cemy spe\u0142ni\u0107 to \u017cyczenie, nie borykaj\u0105c si\u0119 z tyloma innymi problemami.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wolniejsza nauka<\/h2>\n\n\n\n

Mo\u017ce to brzmie\u0107 idyllicznie i nierealnie, ale faktem jest, \u017ce jako instytucja watyka\u0144ska, naukowcy pracuj\u0105cy w Specoli uzyskuj\u0105 finansowanie swoich projekt\u00f3w za po\u015brednictwem Fundacja Obserwatorium Watyka\u0144skie<\/em> wi\u0119c nie musz\u0105 konkurowa\u0107 z innymi obserwatoriami o finansowanie rz\u0105dowe: \"They don't need to compete with other observatories for government funding.Osoby pracuj\u0105ce w NASA musz\u0105 stale informowa\u0107 o wynikach i post\u0119pach swoich bada\u0144, aby nie straci\u0107 finansowania. My natomiast mo\u017cemy zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w d\u0142ugotrwa\u0142e badania naukowe, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wymagaj\u0105 kilku lat pracy, zanim osi\u0105gnie si\u0119 efekt.<\/em>\". Ponadto \"mo\u017cemy pracowa\u0107 nad tym, co nas najbardziej interesuje, a nie nad projektami, kt\u00f3re s\u0105 nam narzucane przez potencjalnych fundator\u00f3w<\/em> i anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w badania, kt\u00f3re mog\u0105 trwa\u0107 pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107, a nawet pi\u0119tna\u015bcie lat.<\/em>\"<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Los Summer Schools -as\u00ed los llaman- de La Specola Vaticana vuelven a ponerse en funcionamiento tras la pandemia despu\u00e9s de cinco a\u00f1os en stand by. El pr\u00f3ximo curso de astrof\u00edsica (la decimoctava edici\u00f3n, por cierto) est\u00e1 previsto para junio de 2023 y acoger\u00e1 a veinticinco j\u00f3venes astr\u00f3nomos de todo el mundo durante cuatro semanas en […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":22064,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,39],"tags":[816,16,4,815],"class_list":["post-22063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-castel-gandolfo","tag-jovenes","tag-roma","tag-specola-vaticana","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22063\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}