{"id":18979,"date":"2022-02-23T06:16:00","date_gmt":"2022-02-23T05:16:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=18979"},"modified":"2022-02-22T13:24:51","modified_gmt":"2022-02-22T12:24:51","slug":"novalis-nostalgia-dla-absolutnych-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/firmas\/novalis-nostalgia-de-lo-absoluto-2\/","title":{"rendered":"Novalis, nostalgia za absolutem"},"content":{"rendered":"

W 2020 roku obchodzimy - zbiegaj\u0105c\u0105 si\u0119 z pocz\u0105tkiem pandemii - 250. rocznic\u0119 urodzin trzech niemieckich geniuszy: Beethovena, H\u00f6lderlina i Hegla. W tym samym roku uda\u0142o mi si\u0119 przeczyta\u0107 znakomit\u0105 biografi\u0119 Antonia Paua niemieckiego poety romantycznego Novalisa, wsp\u00f3\u0142czesnego tej tr\u00f3jce. To nie by\u0142y i nie s\u0105 jego urodziny, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mog\u0105 by\u0107 w dzisiejszych czasach niezwykle pouczaj\u0105ce. Bo jak napisa\u0142 kiedy\u015b\u00a0poeta rozumie natur\u0119 lepiej ni\u017c naukowiec.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W tej dziwnej sytuacji, w kt\u00f3rej wci\u0105\u017c si\u0119 wleczemy, w kt\u00f3rej otrzymujemy tyle wiadomo\u015bci o zgonach, przyj\u0119ciach do szpitala, bohaterach dnia codziennego, \u015bwiat\u0142ach i pod\u0142o\u015bci, samotno\u015bci i solidarno\u015bci, nieuniknione wydaje si\u0119 - jak ju\u017c niekt\u00f3rzy s\u0142usznie zauwa\u017cyli - u\u015bwiadomienie sobie, co jest naprawd\u0119 warto\u015bciowe w naszym \u017cyciu, i my\u015bl\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie w tym mo\u017ce nam pom\u00f3c wielki niemiecki artysta.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko o Friedrichu von Hardenbergu, jak nazywa\u0142 siebie Novalis, zanim wybra\u0142 sw\u00f3j s\u0142ynny pseudonim, jest kr\u00f3tkie w jego p\u0142odnym \u017cyciu. Zaledwie dwadzie\u015bcia osiem lat na ziemi, male\u0144ka geografia - porusza\u0142 si\u0119 tylko po kilku wioskach w Saksonii - kilku przyjaci\u00f3\u0142, kilka stron. A jednak jego \u017cycie by\u0142o ci\u0105g\u0142ym poszukiwaniem absolutu.<\/p>\n\n\n\n

Powolno\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144, <\/em>napisa\u0142 w jednym z zeszyt\u00f3w, kt\u00f3re zawsze trzyma\u0142 pod r\u0119k\u0105. Niemal od dziecka czu\u0142 blisko\u015b\u0107 \u015bmierci i w\u0142a\u015bnie dlatego musia\u0142 pisa\u0107 powoli. Nie by\u0142oby czasu na korekt\u0119. Wszystko jest nasionami, <\/em>napisa\u0142 te\u017c, w innym miejscu, w innym zeszycie. Ziarno, o kt\u00f3rym wiedzia\u0142, \u017ce nigdy nie doczeka si\u0119 kie\u0142kowania.<\/p>\n\n\n\n

Szuka\u0142 absolutu, kt\u00f3ry ka\u017cdy cz\u0142owiek intuicyjnie wyczuwa w\u015br\u00f3d otaczaj\u0105cej go efemeryczno\u015bci. Szukamy wsz\u0119dzie absolutu <\/em>-pisa\u0142 a my zawsze i tylko znajdujemy rzeczy. <\/em>Jednak fakt, \u017ce znalaz\u0142 tylko rzeczy, nie zniech\u0119ci\u0142 go. To, co zrobi\u0142, to zag\u0142\u0119bienie si\u0119 w nie, a zrobi\u0142 to dwoma pozornie sprzecznymi drogami: badaniem rzeczy poprzez nauk\u0119 i poszukiwaniem ich tajemnicy poprzez poezj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wydarzenia, kt\u00f3re prze\u017cywali\u015bmy i prze\u017cywamy z intensywno\u015bci\u0105, przynosz\u0105ce nam do\u015bwiadczenie b\u00f3lu wraz z wyra\u017an\u0105 niewystarczalno\u015bci\u0105 kruchego dobrobytu materialnego do osi\u0105gni\u0119cia szcz\u0119\u015bcia, mog\u0105 sprzyja\u0107 refleksji. W obliczu samotno\u015bci chorych, kt\u00f3rzy zostali zmuszeni do walki o \u017cycie z pomoc\u0105 tylu bohaterskich lekarzy i piel\u0119gniarek, nie pozostaje nic innego, jak spr\u00f3bowa\u0107 zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w duchowy wymiar naszego \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n

Novalis by\u0142 dobrym cz\u0142owiekiem, cz\u0142owiekiem o dobroci, kt\u00f3ra by\u0142a jednocze\u015bnie dzieci\u0119ca i dojrza\u0142a. Jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 przesi\u0105kni\u0119te tym spojrzeniem dobroci - czu\u0142ym i serdecznym, nie mi\u0119kkim i \u0142zawym - z jakim patrzy\u0142 na wszystko. Romantyk jest zwykle przyr\u00f3wnywany do dzieci\u0119cej s\u0142odyczy, do parnej i mglistej zadumy. A nasz poeta by\u0142 rygorystyczny i precyzyjny. Dlatego te\u017c napisa\u0142: Dok\u0142adno\u015b\u0107 naukowa jest tym, co jest absolutnie poetyckie. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\u017bycie i dzie\u0142o, oba okrojone, wielkiego poety, pozosta\u0142y jak te greckie torsy, kt\u00f3re czas tak pi\u0119knie okaleczy\u0142. Goethe \u017cy\u0142 osiemdziesi\u0105t dwa lata w doskona\u0142ym zdrowiu i pozostawi\u0142 po sobie nienaganny dorobek. Novalis \u017cy\u0142 dwadzie\u015bcia osiem lat, z czego znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 chorowa\u0142, i pozostawi\u0142 po sobie jedynie niepowi\u0105zane ze sob\u0105 fragmenty, niedoko\u0144czone powie\u015bci i gar\u015b\u0107 wierszy. Wydaje si\u0119, jakby jego \u017cycie i jego dzie\u0142o musia\u0142y by\u0107 takie, bolesne i okaleczone, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 nale\u017cn\u0105 im doskona\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W tym kr\u00f3tkim \u017cyciu pozostawi\u0142 dwa trwa\u0142e dzie\u0142a: Chrze\u015bcija\u0144stwo czy Europa<\/em> i Hymny dla nocy<\/em>. W pierwszym eseju, napisanym w 1799 roku, gdy rozbrzmiewa\u0142y krzyki rewolucji francuskiej i ogie\u0144 armatni Napoleona oraz zderzenie religijnej \u017carliwo\u015bci z antyreligijnym entuzjazmem, Novalis przyjmuje radykaln\u0105 jak na tamte czasy postaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142ody poeta, jak przysta\u0142o na dobrego romantyka, z nostalgi\u0105, je\u015bli mo\u017cna to tak nazwa\u0107, spogl\u0105da na bardziej uduchowiony i harmonijny czas przysz\u0142y. Romantyk jest niewygodny w czasach, w kt\u00f3rych przysz\u0142o mu \u017cy\u0107. Czuje si\u0119 bezpa\u0144stwowcem i ma nadziej\u0119, \u017ce obecne trudno\u015bci pos\u0142u\u017c\u0105 jako narodziny lepszej przysz\u0142ej epoki: epoki pojednania Europejczyk\u00f3w, epoki nowej jedno\u015bci Europy opartej na wi\u0119zach wybitnie duchowych.<\/p>\n\n\n\n

Ze swojej strony Hymny na noc<\/em>s\u0105 jednocze\u015bnie opowie\u015bci\u0105 o intymnym do\u015bwiadczeniu i kosmogonii. Przedwczesna \u015bmier\u0107 w wieku 15 lat jego narzeczonej, Sophie von K\u00fchn, paradoksalnie prowadzi go do egzaltacji \u015bwiata - \u015bwiat\u00f3w, a raczej tego, co widzialne i niewidzialne -, wielkich rzeczywisto\u015bci - \u015bwiat\u0142a, nocy, niesko\u0144czonych przestrzeni, czasu, ziemi, natury, cz\u0142owieka, \u015bmierci, rado\u015bci - i Boga.<\/p>\n\n\n\n

To uderzaj\u0105ce, \u017ce cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w swoim kr\u00f3tkim \u017cyciu tak wiele wycierpia\u0142, pisa\u0142 z entuzjazmem, kt\u00f3ry ponad dwa wieki p\u00f3\u017aniej nadal porusza. Ten sam cz\u0142owiek, kt\u00f3ry napisa\u0142, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek ma swoje lata m\u0119cze\u0144stwa, <\/em>powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce poprzez modlitw\u0119 osi\u0105ga si\u0119 wszystko. Modlitwa jest uniwersalnym lekarstwem <\/em>i \u017ce Boga trzeba szuka\u0107 w\u015br\u00f3d ludzi. To w\u0142a\u015bnie w ludzkich wydarzeniach oraz w ludzkich my\u015blach i uczuciach najdobitniej objawia si\u0119 duch nieba.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Polecam lektur\u0119 tej wspania\u0142ej biografii Novalisa, podczas gdy tak wielu ludzi cierpi w milczeniu, niekt\u00f3rzy w samotno\u015bci swojej choroby, a inni pr\u00f3buj\u0105c walczy\u0107 z fizycznym i psychicznym wirusem \u017cycia w permanentnym strachu. S\u0105 to ci\u0119\u017ckie czasy, jak mawia\u0142a \u015bwi\u0119ta Teresa z Avila, ale w\u015br\u00f3d tak wielu trudno\u015bci, dobro\u0107 tak wielu ludzi \u015bwieci jasno i mo\u017ce wyj\u015b\u0107 przemieniona z tej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3r\u0105 dzielimy. I w\u0142a\u015bnie dlatego chcia\u0142am si\u0119 z Wami podzieli\u0107.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

En el a\u00f1o 2020 celebramos -coincidiendo con el inicio de la pandemia- el 250 aniversario del nacimiento de tres alemanes geniales: Beethoven, H\u00f6lderlin y Hegel. Ese a\u00f1o pude leer la excelente biograf\u00eda del poeta rom\u00e1ntico alem\u00e1n Novalis, contempor\u00e1neo de los anteriores, escrita por Antonio Pau. No se cumpl\u00eda ni se cumple ning\u00fan aniversario redondo de […]<\/p>\n","protected":false},"author":975,"featured_media":18980,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-18979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-firmas","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/975"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18979\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}