{"id":18470,"date":"2022-02-18T06:00:00","date_gmt":"2022-02-18T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=18470"},"modified":"2025-11-28T12:50:30","modified_gmt":"2025-11-28T10:50:30","slug":"leopoldo-panero-1909-1962-lo-cotidiano-y-lo-transcendente-codziennosc-i-transcendencja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cultura\/leopoldo-panero-1909-1962-lo-cotidiano-y-lo-trascendente\/","title":{"rendered":"Leopoldo Panero (1909-1962). Codzienno\u015b\u0107 i transcendencja"},"content":{"rendered":"

Jego zbi\u00f3r wierszy zawsze by\u0142 wspominany w zwi\u0105zku z postaci\u0105 Leopoldo Panero. Pisane w ka\u017cdej chwili<\/em>Najobszerniejsza z nich wszystkich i ta, kt\u00f3ra zas\u0142u\u017cy\u0142a na najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 i uznanie, dzi\u0119ki czemu inne jego ksi\u0105\u017cki wierszowane zyska\u0142y pewne zainteresowanie czytelnik\u00f3w i badaczy jego tw\u00f3rczo\u015bci lirycznej. Ale w ramach Napisane...<\/em>zbi\u00f3r wierszy - m.in. tytu\u0142owy wiersz ksi\u0105\u017cki Pusta \u015bwi\u0105tynia<\/em>-zosta\u0142y ostateczne w rozwik\u0142aniu my\u015bli poetyckiej autora z Astorgi.<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 przedwcze\u015bnie w wieku 53 lat, a jego pierwsza produkcja poetycka otworzy\u0142a drog\u0119 do awangardowego stylu poezji, w kt\u00f3rym oddech jego osobistego uniwersum mo\u017cna by\u0142o ju\u017c dostrzec w wierszach otulonych mg\u0142\u0105, pi\u0119knym \u017cywym niebem i pi\u0119knem krajobrazu. To w\u0142a\u015bnie opublikowanie w 1944 roku obszernego poematu Pusty pok\u00f3j<\/em>w magazynie Escorial<\/em>Da\u0142o mu to presti\u017cowe nazwisko w liryce jego czas\u00f3w, do tego stopnia, \u017ce osobisto\u015bci literackie takie jak Jorge Guill\u00e9n w ko\u0144cu uzna\u0142y go za najlepszego poet\u0119 po wojnie domowej. Jednak to uznanie wynika\u0142o nie tylko z jego pierwszego utworu poetyckiego, ale - jak ju\u017c zauwa\u017cyli\u015bmy - m.in. Pisane w ka\u017cdej chwili<\/em>kt\u00f3ra w chwili ukazania si\u0119 w 1949 roku zako\u0144czy\u0142a \u017cywotno\u015b\u0107 kilku znakomitych zbior\u00f3w wierszy innych autor\u00f3w jego pokolenia wydrukowanych r\u00f3wnie\u017c w tej dekadzie: Mroczna Nowina<\/em> (1944) e Dzieci gniewu<\/em> (1944) przez D\u00e1maso Alonso i r\u00f3wnolegle, P\u0142on\u0105cy dom<\/em> (1949),<\/em> przez Luisa Rosalesa, wszystkie w tej samej atmosferze pe\u0142nej niewiadomych i zauroczenia, a skupionej na tajemnicy najbardziej elementarnych rzeczywisto\u015bci ludzkiej egzystencji, naznaczonej z kolei odciskiem Machado, Unamuno, a nawet stoicyzmem niekt\u00f3rych poet\u00f3w XVII wieku.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owo w czasie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Pisane w ka\u017cdej chwili<\/em>ksi\u0105\u017cka wyj\u0105tkowa, o wielkim rygorze wyrazowym, z wieloma wierszami napisanymi przed Pusty pok\u00f3j<\/em>by\u0142o tym, co da\u0142o mu rang\u0119 wielkiego poety, jakim jest Leopoldo Panero. Przeplataj\u0105 si\u0119 w niej klucze do poezji czasu, na\u0142adowanej uczuciami: \u017cona, dzieci, dziadkowie, rodzice, siostry, przyjaciele, s\u0105siedzi, wrogowie, Macaria sprzedaj\u0105cy kasztany na madryckim Plaza Mayor, ulice jego dzieci\u0144stwa, r\u00f3\u017cne kontemplowane przez niego krajobrazy i oczywi\u015bcie B\u00f3g, na kt\u00f3rego Panero rzuca intensywne, pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci spojrzenie, kt\u00f3re pokazuje, \u017ce jego wiersze opieraj\u0105 si\u0119 na prze\u017cytym do\u015bwiadczeniu, co oznacza, \u017ce zawsze maj\u0105 w sobie \u0142adunek prawdy. Dlatego w delikatnych trzech sonetach, kt\u00f3re dedykuje \u017conie, warto wydoby\u0107 ko\u0144cowe tercety z Z twojego g\u0142\u0119bokiego \u015bwiat\u0142a<\/em>Ukochana, jak zauwa\u017ca Luis Felipe Vivanco, jest gwarancj\u0105 odm\u0142odzenia obojga ku przysz\u0142o\u015bci, bo jedno tylko szybko si\u0119 starzeje: \"...Z nowym przeznaczeniem i czystsz\u0105 wol\u0105, \/ i ja\u015bniejsz\u0105 prawd\u0105 ni\u017c ta wymarzona, \/ od\u015bwie\u017casz moj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 w swoim zapomnieniu \/ ku dziewiczej przysz\u0142ej m\u0142odo\u015bci \/ kt\u00f3ra ciemno \u015bpi w twoim spojrzeniu\".<\/em>. Warto wspomnie\u0107 o innych sonetach, takich jak ten, kt\u00f3ry napisa\u0142 do swoich si\u00f3str, czy do brata Juana - r\u00f3wnie\u017c poety, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w wypadku drogowym w 1937 roku - lub do Dolores, szwaczki w jego domu, utwory literackie o ogromnym uroku, kt\u00f3re ujawniaj\u0105 autentyczn\u0105 autobiografi\u0119 emocjonaln\u0105 poety, zdoln\u0105 poruszy\u0107 ka\u017cdego dzi\u0119ki swojemu cz\u0142owiecze\u0144stwu i s\u0142ownej wykwintno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Poezja zakotwiczona w b\u00f3lu <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Jednak opr\u00f3cz tej \u017cywotnej liryki, ujmuj\u0105co przyjaznej i domowej, Leopoldo Panero jest egzystencjalnym poet\u0105 b\u00f3lu, g\u0142o\u015bnej tajemnicy b\u00f3lu, w kt\u00f3rej zbiegaj\u0105 si\u0119 \u015bmierci jego bliskich i nieuchronne dowody up\u0142ywu czasu; jest tak\u017ce poet\u0105 samotno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 nieustannie przekszta\u0142ca w modlitw\u0119, w poszukiwaniu Boga. W obu przypadkach jego poezja jest jeszcze wyra\u017anie poezj\u0105 religijn\u0105 lub poezj\u0105 w modlitwie. <\/p>\n\n\n\n

Na temat b\u00f3lu s\u0142ynny jest wiersz przytoczony na pocz\u0105tku Pusta \u015bwi\u0105tynia<\/em> napisany w aleksandrynach i w\u0142\u0105czony do Liturgii Godzin (pierwsze szesna\u015bcie werset\u00f3w odmawia si\u0119 na nieszporach IV niedzieli). Zawiera on wyrzuty sumienia poety po tym, jak zosta\u0142 \"ten, kt\u00f3ry jest zimny wobec siebie\".<\/em>czyli dumni, wynio\u015bli. Raz po raz wyra\u017ca to na r\u00f3\u017cne sposoby, jakby w p\u0119tli, w ci\u0105g\u0142ym powrocie do osobistego nawr\u00f3cenia - w zbiorze wierszy jest wi\u0119cej utwor\u00f3w, w kt\u00f3rych wyra\u017ca ten nieustanny powr\u00f3t do obecno\u015bci Boga, jak np. \"You who walk in the snow<\/em>kiedy pisze: \"Teraz, gdy podnosz\u0119 swoje serce, i podnosz\u0119 je w g\u00f3r\u0119 \/ zwr\u00f3cone do Ciebie moja mi\u0142o\u015bci\".<\/em>-w tym samym czasie odkrywa warto\u015b\u0107 \u0142aski dzia\u0142aj\u0105cej w jego duszy: \"Da\u0142e\u015b mi \u0142ask\u0119, \u017ce mog\u0119 \u017cy\u0107 z Tob\u0105\".<\/em>. W tym kontek\u015bcie s\u0142owo b\u00f3l -. \"Najlepsz\u0105 rzecz\u0105 w moim \u017cyciu jest b\u00f3l\".<\/em>powtarza przy kilku okazjach jak refren - wydaje si\u0119 odnosi\u0107 bardziej do mi\u0142osnego utrapienia, czyli skruchy, ni\u017c do jakiegokolwiek innego rodzaju smutku. W rzeczywisto\u015bci autor zapowiada: \"M\u00f3j b\u00f3l kl\u0119czy, jak pie\u0144 wierzby, na wodzie czasu, gdzie przychodz\u0119 i odchodz\u0119\".<\/em>sta\u0142a, kt\u00f3ra dominuje w ca\u0142ym wierszu i w wielu innych wierszach autorstwa Pisane w ka\u017cdej chwili<\/em>konstatuj\u0105c w ten spos\u00f3b potrzeb\u0119, jak\u0105 odczuwa Panero, by B\u00f3g rozstrzygn\u0105\u0142 o jego niespokojnym i niespokojnym \u017cyciu: \"Jestem go\u015bciem czasu; jestem, Panie, w\u0119drowcem \/ kt\u00f3ry b\u0142\u0105dzi w lesie i potyka si\u0119 w cieniu\".<\/em>Nie m\u00f3g\u0142 tego powiedzie\u0107 ja\u015bniej poetycko. <\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczanie Boga<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie b\u00f3l jest efektem cz\u0119stych strat, kt\u00f3re punktuj\u0105 jego egzystencj\u0119 i prowadz\u0105 go do tej niepokoj\u0105cej samotno\u015bci czy pustki, z kt\u00f3rej wybucha jego najbardziej osobista tw\u00f3rczo\u015b\u0107 liryczna. Samotno\u015b\u0107 czy pustka, ponadto powi\u0105zana z do\u015bwiadczeniem Boga jako istoty, kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 nie zna, ale kt\u00f3r\u0105 intuiuje jako niezb\u0119dn\u0105 dla poety do poznania siebie: \"Teraz, gdy stupor unosi mnie z podeszew moich st\u00f3p, \/ a ja podnosz\u0119 oczy ku Tobie, \/ Panie, powiedz mi, kim jeste\u015b, \/ o\u015bwie\u0107 mnie, kim jeste\u015b, \/ powiedz mi, kim te\u017c jestem, \/ i sk\u0105d ten smutek bycia cz\u0142owiekiem?\".<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w Pusty pok\u00f3j<\/em> napisa\u0142 w wierszu o tym samym tytule: \"Jestem sam i chowam si\u0119 w swojej niewinno\u015bci, \/ B\u00f3g przeszed\u0142 przez moje \u017cycie (...) \/ Jestem sam, Panie, na brzegu \/ Pog\u0142os b\u00f3lu (...) \/ Jestem sam, Panie. Oddycham \u015blepo \/ dziewiczym zapachem Twego s\u0142owa \/ I zaczynam rozumie\u0107 w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107; moj\u0105 pierwotn\u0105 udr\u0119k\u0119, mojego s\u0142onawego Boga\".<\/em>Wewn\u0119trzn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 poety w pewnym stopniu podsumowuje ta my\u015bl, kt\u00f3ry z samotno\u015bci i z braku najukocha\u0144szych os\u00f3b, kt\u00f3re zajmowa\u0142y jego dzieci\u0119ce \u017cycie, odkrywa Boga. Jak stwierdzi\u0142 Manuel Jos\u00e9 Rodr\u00edguez w swoim opracowaniu B\u00f3g w powojennej poezji hiszpa\u0144skiej<\/em>: \"Samotno\u015b\u0107, o kt\u00f3rej \u015bpiewa Leopoldo Panero, ujawnia si\u0119 jako niezb\u0119dny warunek u\u015bwiadomienia sobie, \u017ce B\u00f3g jest przeznaczeniem cz\u0142owieka, cho\u0107 ten go nie rozumie, a nawet czyni coraz bardziej niezrozumia\u0142ym\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Gor\u0105ce dzi\u0119kczynienie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Samotno\u015b\u0107 lub pustka, kt\u00f3ra nie wynika z grzechu, lecz z oszo\u0142omienia spowodowanego utrat\u0105 pierwotnej niewinno\u015bci, ani nie pozostaje bezp\u0142odna, poniewa\u017c kiedy poeta przyjmuje swoj\u0105 ludzk\u0105 kondycj\u0119 w ca\u0142kowitej \u0142agodno\u015bci, poddaje si\u0119 Bogu w gor\u0105cym dzi\u0119kczynieniu: \"Panie, by\u0142em Ci winien \/ t\u0119 pie\u015b\u0144 sk\u0105pan\u0105 \/ w wdzi\u0119czno\u015bci... Mog\u0142e\u015b \/ zawsze, zawsze - \/ wzi\u0105\u0107 mnie w podmuch \/ jak si\u0119 wyrywa drzewo \/ by je spali\u0107, gdy jest jeszcze zielone (...), \/ nie chcia\u0142e\u015b mnie wykorzeni\u0107\".<\/em>. Jest kulminacj\u0105 poetyckiej, metafizycznej i ludzkiej my\u015bli Panero po u\u015bwiadomieniu sobie, \u017ce w swoim przej\u015bciu przez \u017cycie ma wyci\u0105gni\u0119t\u0105 do niego wspania\u0142omy\u015bln\u0105, cho\u0107 niezrozumia\u0142\u0105, r\u0119k\u0119 Boga; st\u0105d akceptacja jego ogranicze\u0144; st\u0105d zrozumienie, \u017ce wszelka mi\u0142o\u015b\u0107 jest cieniem \u017cywego Boga. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

En torno a la figura de Leopoldo Panero siempre se ha citado su poemario Escrito a cada instante, el m\u00e1s amplio de todos y el que m\u00e1s atenci\u00f3n y reconocimientos ha merecido, gracias al cual sus otros libros de versos han cobrado cierto inter\u00e9s por parte de los lectores y estudiosos de su obra l\u00edrica. […]<\/p>\n","protected":false},"author":55,"featured_media":18471,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[39],"tags":[606,594],"class_list":["post-18470","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura","tag-cultura","tag-libros","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/55"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18470"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18470\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}