{"id":15381,"date":"2021-09-14T06:00:00","date_gmt":"2021-09-14T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/?p=15381"},"modified":"2021-09-15T09:05:32","modified_gmt":"2021-09-15T08:05:32","slug":"asi-jest-lunik-ix-the-gypsy-ghetto-wizyta-na-polach-w-slowacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/asi-es-lunik-ix-el-gueto-gitano-que-visita-el-papa-en-eslovaquia\/","title":{"rendered":"To Lun\u00edk IX, cyga\u0144skie getto odwiedzone przez papie\u017ca na S\u0142owacji."},"content":{"rendered":"

Peter \u017datku\u013e\u00e1k jest katolickim ksi\u0119dzem. Ma 40 lat i od 21 lat jest salezjaninem ksi\u0119dza Bosko. Kiedy w 2008 r. powierzono duszpasterstwo w Lun\u00edku IX jego wsp\u00f3lnocie zakonnej, nie waha\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 tego wyzwania, wraz ze swoim bratem zakonnym Piotrem Beshenyei. W ten spos\u00f3b zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 nowy rozdzia\u0142 swojego \u017cycia. Chocia\u017c warunki duszpasterskie w dzielnicy, gdzie zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w nale\u017cy do mniejszo\u015bci romskiej (cyga\u0144skiej), nie s\u0105 \u0142atwe, i po przerwie w plac\u00f3wce salezja\u0144skiej w \u017bylinie, Piotr powr\u00f3ci\u0142 do Lun\u00edka IX, gdzie pozostaje do dzi\u015b. Dzi\u015b jest odpowiedzialny za duszpasterstwo Rom\u00f3w, wraz z trzema innymi salezjanami.<\/p>\n\n\n\n

Tak t\u0142umaczy swoj\u0105 prac\u0119, w tym wywiadzie dla Omnes.<\/p>\n\n\n\n

Peter, co to jest Lun\u00edk IX?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lun\u00edk IX to miejskie getto, rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 swoimi prawami. I to w\u0142a\u015bnie te zasady produkuj\u0105 tutaj nieszcz\u0119\u015bcie. Niewielka mniejszo\u015b\u0107 uwa\u017ca, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 powinna uszanowa\u0107 ton, jaki nadaje: g\u0142o\u015bna muzyka do p\u00f3\u017anej nocy, dzieci wybiegaj\u0105ce z domu po kolacji, pal\u0105ce si\u0119 pojemniki, \u015bmieci na ulicy...<\/p>\n\n\n\n

Jak to mo\u017cliwe, \u017ce w takim mie\u015bcie jak Koszyce, kt\u00f3re w 2013 roku otrzyma\u0142o tytu\u0142 Europejskiego Miasta Kultury, powsta\u0142o getto?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwotnie Lun\u00edk IX mia\u0142 by\u0107 zwyk\u0142ym osiedlem w Koszycach, podobnie jak inne dzielnice o nazwie Lun\u00edk, kt\u00f3re istniej\u0105 i normalnie funkcjonuj\u0105 w mie\u015bcie. Lun\u00edk IX jest nawet bardzo dobrze po\u0142o\u017cony. Oko\u0142o 2000 roku mieszkali tu r\u00f3wnie\u017c S\u0142owacy. Ale potem nast\u0105pi\u0142a zmiana. Miasto musia\u0142o \"oczy\u015bci\u0107\" zabytkowe domy w centrum miasta, w kt\u00f3rych mieszkali Romowie, i zaoferowa\u0142o im alternatywne mieszkania socjalne w nowej dzielnicy Lun\u00edk IX. Jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, na pocz\u0105tku w dzielnicy mieszkali r\u00f3wnie\u017c S\u0142owacy, ale po przybyciu Rom\u00f3w stopniowo zacz\u0119li j\u0105 opuszcza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy przyjechali\u015bmy w 2008 roku, by\u0142o oko\u0142o 8 tysi\u0119cy os\u00f3b, a teraz jest ich 4,3 tysi\u0105ca. Ci, kt\u00f3rzy chcieli wyjecha\u0107 i mogli wyjecha\u0107, wyjechali. Z jednej strony cieszymy si\u0119 z ludzi, kt\u00f3rzy go stworzyli, ale z drugiej oznacza to, \u017ce og\u00f3lna sytuacja jest coraz gorsza.<\/p>\n\n\n\n

Jak postrzegasz stosunek naszego spo\u0142ecze\u0144stwa do sytuacji spo\u0142eczno\u015bci romskiej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lun\u00edk IX jest lustrem spo\u0142ecze\u0144stwa. Odzwierciedla to, czy pozwalamy ludziom z problemami pogr\u0105\u017ca\u0107 si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w jeszcze wi\u0119kszych problemach, czy te\u017c podajemy im pomocn\u0105 d\u0142o\u0144. Albo czy dajemy im wszystko za darmo i nie wzmacniamy ich, by mogli sami zapewni\u0107 sobie to, czego potrzebuj\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Czy uwa\u017casz, \u017ce S\u0142owacja jest naprawd\u0119 zainteresowana integracj\u0105 Rom\u00f3w ze spo\u0142ecze\u0144stwem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nadal ich nie akceptujemy. Ale s\u0105 te\u017c spo\u0142eczno\u015bci, w kt\u00f3rych s\u0105 one akceptowane. To jak podr\u00f3\u017c w obie strony. Nie powiedzia\u0142bym, \u017ce Romowie stanowi\u0105 problem lub \u017ce nie s\u0105 zintegrowani. Jest to nasz wsp\u00f3lny problem. Z Rom\u00f3w i z bia\u0142ych. Nie jeste\u015bmy otwarci na przyj\u0119cie kogo\u015b innego. Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 Rom\u00f3w na S\u0142owacji jest zintegrowana; m\u00f3wimy o mniejszo\u015bci Rom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Peter \u017datku\u013e\u00e1k, pierwszy od prawej, przed osad\u0105 Lun\u00edk IX. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co pomy\u015bla\u0142e\u015b, kiedy us\u0142ysza\u0142e\u015b, \u017ce papie\u017c Franciszek przyjedzie do Lun\u00edka IX?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017be jest to doskona\u0142y wyb\u00f3r. Mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie wiemy, jak prowadzi\u0107 duszpasterstwo z Romami. Od ponad 30 lat Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki na S\u0142owacji pracuje w\u015br\u00f3d Rom\u00f3w, ale nie widzimy wielkich owoc\u00f3w. Widzimy pojedynczych Cygan\u00f3w, dziesi\u0105tki czy setki os\u00f3b, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y wiar\u0119. Ale nie jest to co\u015b masowego. Franciszek to komunikuje: chodzi o to, by spotka\u0107 tych ludzi, ka\u017cdego z nich osobi\u015bcie. By da\u0107 im sw\u00f3j u\u015bmiech. Je\u015bli nie zaprzyja\u017animy si\u0119 z nimi, Romowie nie przyjm\u0105 wiary.<\/p>\n\n\n\n

Wspomnia\u0142e\u015b, \u017ce niekt\u00f3rym Cyganom udaje si\u0119 wytrzyma\u0107, a inni przyjmuj\u0105 wiar\u0119. Co sprawia, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich si\u0119 nawracaj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wszyscy Romowie, kt\u00f3rzy si\u0119 nawr\u00f3cili i uda\u0142o im si\u0119 wyj\u015b\u0107 na prost\u0105, mieli w swoim \u017cyciu kogo\u015b warto\u015bciowego, kogo\u015b, kto da\u0142 im poczucie godno\u015bci, kogo\u015b, z kim stworzyli d\u0142ugotrwa\u0142y zwi\u0105zek. Ci ludzie dorastali. Kluczowa jest relacja osobista, przyja\u017a\u0144. Je\u015bli nie dam sobie, nie mog\u0119 da\u0107 mojemu Bogu. Je\u015bli nie przekonam ich do siebie jako osoby, je\u015bli nie stan\u0119 si\u0119 ich przyjacielem, nie ma sensu rozmawia\u0107 z nimi o wierze.<\/p>\n\n\n\n

Jak Romowie odbieraj\u0105 gest odwiedzenia ich przez papie\u017ca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wraz z przyj\u015bciem Franciszka ludzie s\u0105 bardziej otwarci. On przychodzi, by tworzy\u0107 relacje osobowe, a my musimy kontynuowa\u0107 t\u0119 otwarto\u015b\u0107. Po wizycie b\u0119dziemy dla nich papie\u017cem Franciszkiem. To jest pot\u0119\u017cna rzecz.<\/p>\n\n\n\n

Czy widzi Pan wizyt\u0119 papie\u017ca jako szans\u0119 na zmiany?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, w Luniku IX punktem wyj\u015bcia jest to, \u017ce mniejszo\u015b\u0107 dyktuje wi\u0119kszo\u015bci zasady i ci\u0105gnie j\u0105 w d\u00f3\u0142. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma tego do\u015b\u0107. Teraz, przed wizyt\u0105 papie\u017ca, czu\u0107, \u017ce ci, kt\u00f3rzy s\u0105 dobrzy, ale wcze\u015bniej bali si\u0119 wyrazi\u0107, zaczynaj\u0105 dzia\u0142a\u0107, wyra\u017ca\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz. Na przyk\u0142ad, pracuj\u0105 nad napraw\u0105 zewn\u0119trznych element\u00f3w i tego typu rzeczy.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z temat\u00f3w papie\u017ca s\u0105 peryferia. Masz osobiste do\u015bwiadczenia z peryferiami - o czym to \u015bwiadczy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Peryferia odnosz\u0105 si\u0119 do wewn\u0119trznej samoakceptacji, do pewno\u015bci siebie.<\/p>\n\n\n\n

A co z bied\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ub\u00f3stwo to nie tylko kwestia pieni\u0119dzy. Czasami pytam dzieci w Luniku IX: dlaczego nie macie but\u00f3w, popro\u015bcie o nie rodzic\u00f3w, bo wiem, \u017ce jak dziecko poprosi o buty, to je dostanie. Problem le\u017cy gdzie indziej. Trzeba ich chcie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszym ub\u00f3stwem jest ub\u00f3stwo relacji. Dzieci s\u0105 maltretowane i zaniedbywane. W domu jest krzyk i brak rozm\u00f3w. Cz\u0119sto ucz\u0105 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 u nas lub w szkole.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku starali\u015bmy si\u0119 pomaga\u0107 Romom tak\u017ce bardziej od strony materialnej. Ale potem zdali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce nie mamy na to \u015brodk\u00f3w. Ustalamy priorytety. Naszym priorytetem nie jest pomoc materialna. Bardziej interesuje nas pomoc duchowa. Pomoc materialna mo\u017ce by\u0107, ale nie jest ona g\u0142\u00f3wnym powodem, dla kt\u00f3rego jestem w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Peter \u017datku\u013e\u00e1k es sacerdote cat\u00f3lico. Tiene 40 a\u00f1os y es salesiano de Don Bosco desde hace 21 a\u00f1os. Cuando el cuidado pastoral de Lun\u00edk IX fue encomendado a su comunidad religiosa en 2008, no dud\u00f3 en aceptar el reto, junto con su hermano de congregaci\u00f3n Peter Beshenyei. As\u00ed comenz\u00f3 a escribir un nuevo cap\u00edtulo de […]<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":15384,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[36,46],"tags":[233,6,396,617],"class_list":["post-15381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualidad","category-mundo","tag-entrevistas","tag-europa","tag-papa-francisco","tag-viaje-del-papa","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15381"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15381\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}