Educar en el asombro<\/a><\/em> (\u00abWychowywa\u0107 w zachwycie\u201d), m\u00f3wi o tym, jak wa\u017cne jest, \u017ceby dzieci mia\u0142y kontakt z natur\u0105, bo tam odkrywaj\u0105 i do\u015bwiadczaj\u0105 ciszy, powolnego rytmu wzrostu ro\u015blin, niespiesznego ruchu mr\u00f3wek czy uwa\u017cnego zapylania kwiat\u00f3w wiosn\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\nTo, co m\u00f3wi L\u2019Ecuyer, ma wiele wsp\u00f3lnego z procesem przekazywania wiary naszym dzieciom: kiedy rozmawiamy z nimi o Bogu lub modlimy si\u0119 razem z nimi, \u201ezasiewamy\u201d w ich sercach ma\u0142e ziarenka, co niew\u0105tpliwie wymaga czasu i troski. <\/p>\n\n\n\n
W obliczu rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra nie jest wolna od przeszk\u00f3d, wiara \u2013 zaspokajaj\u0105ca pragnienie transcendencji ka\u017cdego cz\u0142owieka \u2013 mo\u017ce by\u0107 zasiana na \u017cyznej ziemi, je\u015bli potrafimy rozpozna\u0107, gdzie i kiedy rzuci\u0107 ziarno. <\/p>\n\n\n\n
Rodzice wyja\u015bniaj\u0105 \u015bwiat swoim dzieciom\u00a0<\/h2>\n\n\n\n
Otwieraj\u0105c naszym dzieciom drzwi do dialogu z transcendencj\u0105, mamy jako rodzice pewn\u0105 przewag\u0119: nasze dzieci, zw\u0142aszcza w pierwszych latach \u017cycia, s\u0105 naturalnie otwarte na wszystko, co chcemy im pokaza\u0107 i czego chcemy ich nauczy\u0107. To one czyni\u0105 nas swoimi t\u0142umaczami \u015bwiata. Ju\u017c od wieku \u201ea dlaczego?\u201d, czyli oko\u0142o trzeciego roku \u017cycia, nasze dzieci pragn\u0105 zrozumie\u0107 to, co je otacza, i zwracaj\u0105 si\u0119 do nas w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jeste\u015bmy ich rodzicami. <\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna by s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przestajemy by\u0107 t\u0142umaczami \u015bwiata, gdy nasze dzieci wchodz\u0105 w okres dojrzewania. A jednak tak\u017ce na tym etapie to, co im m\u00f3wimy, ma znaczenie, jednak\u017ce w po\u0142\u0105czeniu z przyk\u0142adem, jaki im dajemy. <\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie, ci\u0105g\u0142e podwa\u017canie naszego sposobu postrzegania \u015bwiata jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 dla nastolatk\u00f3w. I dobrze, \u017ce tak jest. Nasze dorastaj\u0105ce dzieci zaczynaj\u0105 kszta\u0142towa\u0107 w\u0142asne pogl\u0105dy, a zatem zupe\u0142nie naturalne jest, \u017ce nie przyjmuj\u0105 bezkrytycznie naszych s\u0142\u00f3w, lecz poddaj\u0105 je refleksji, by samodzielnie formu\u0142owa\u0107 w\u0142asne opinie. <\/p>\n\n\n\n
Jednak zgodnie z powiedzeniem: \u201edo dialogu trzeba dwojga\u201d, rodzice w tym okresie s\u0105 bardzo potrzebni, aby m\u0142odzi mogli kszta\u0142towa\u0107 swoje spojrzenie na \u017cycie i \u015bwiat; bez naszej interpretacji rzeczywisto\u015bci nie mieliby z kim \u2013 ani przeciw komu \u2013 si\u0119 konfrontowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Dlatego warto si\u0119 zastanowi\u0107, jakie spojrzenie na \u015bwiat chcemy im przekaza\u0107: to, jak patrzymy na \u015bwiat i ludzi, b\u0119dzie mia\u0142o na nich nieunikniony wp\u0142yw. <\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi nasz spos\u00f3b patrzenia na \u015bwiat jest pesymistyczny, oni r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 mieli pesymistyczne spojrzenie na otaczaj\u0105c\u0105 ich rzeczywisto\u015b\u0107, a co gorsza \u2013 b\u0119d\u0105 nieufni wobec ludzi wok\u00f3\u0142 siebie. Je\u015bli natomiast nasza perspektywa jest pozytywna i pe\u0142na nadziei, oni tak\u017ce b\u0119d\u0105 potrafili dostrzega\u0107 dobro w trudno\u015bciach, widzie\u0107 mo\u017cliwo\u015bci rozwoju w kryzysach i zauwa\u017ca\u0107 Dobro po\u015br\u00f3d ogromu z\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Wiara wynikaj\u0105ca z wolno\u015bci\u00a0\u00a0<\/h2>\n\n\n\n
Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, to, \u017ce rodzice interpretuj\u0105 \u015bwiat dla swoich dzieci, nie oznacza, \u017ce dzieci bezkrytycznie przyjm\u0105 nasz\u0105 wizj\u0119. W tym miejscu dochodzimy do kolejnej istotnej kwestii zwi\u0105zanej z przekazywaniem wiary: wolno\u015bci. Przekazywanie wiary wymaga wolno\u015bci. Nie ma sensu pr\u00f3bowa\u0107 jej narzuca\u0107: nie znajdzie ona podatnego gruntu, na kt\u00f3rym mog\u0142aby si\u0119 zakorzeni\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Jako rodzice musimy liczy\u0107 si\u0119 z wolno\u015bci\u0105 naszych dzieci, kiedy rozmawiamy z nimi o Bogu, poniewa\u017c to one same musz\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 Go osobi\u015bcie, nie mo\u017cemy tego zrobi\u0107 za nie. Mo\u017cemy jednak przekaza\u0107 im, jak bardzo wiara pomog\u0142a nam w naszych w\u0142asnych trudno\u015bciach, w b\u00f3lu, kt\u00f3ry prze\u017cyli\u015bmy, w kryzysach, przez kt\u00f3re przeszli\u015bmy, i w ten spos\u00f3b pokaza\u0107 im, \u017ce tak naprawd\u0119 nic nie przygotowuje nas w pe\u0142ni na przeciwno\u015bci \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n
Podczas spotkania po\u015bwi\u0119conego wierze, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142am, znany rzymski ksi\u0105dz Fabio Rosini powiedzia\u0142: \u201eCz\u0119sto my\u015blimy, \u017ce wiara zale\u017cy od nas, od tego, co robimy: \u201eMusz\u0119 mie\u0107 wi\u0119cej wiary, aby stawi\u0107 czo\u0142a temu problemowi\u201d lub \u201eMusz\u0119 wi\u0119cej si\u0119 modli\u0107 lub ponie\u015b\u0107 t\u0119 lub inn\u0105 ofiar\u0119\u201d, my\u015bl\u0105c, \u017ce by\u0107 mo\u017ce B\u00f3g nagrodzi nas wi\u0119ksz\u0105 lub mniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 wiary w zale\u017cno\u015bci od tego, jak post\u0105pili\u015bmy. Nie, to przecie\u017c B\u00f3g daje wiar\u0119. Ale w jaki spos\u00f3b zatem w niej wzrasta\u0107?\u201d<\/p>\n\n\n\n
I kontynuowa\u0142: \u201eKiedy wykorzystujemy okazje, kt\u00f3re On nam daje, aby Mu zaufa\u0107. B\u00f3g wzmacnia twoj\u0105 wiar\u0119 poprzez twoje problemy \u2013 i s\u0142abo\u015bci \u2013 je\u015bli Mu na to pozwolisz, to znaczy, je\u015bli wykorzystasz te trudno\u015bci, aby oprze\u0107 si\u0119 na Nim. To B\u00f3g daje nam wiar\u0119, ale cz\u0142owiek musi by\u0107 gotowy j\u0105 przyj\u0105\u0107\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Wydawa\u0142o mi si\u0119 to potrzebn\u0105 refleksj\u0105: wiara staje si\u0119 wtedy nie zestawem tre\u015bci i dogmat\u00f3w, lecz do\u015bwiadczeniem, pozwoleniem, by B\u00f3g dzia\u0142a\u0142, oparciem si\u0119 na Nim, gdy przyt\u0142aczaj\u0105 nas ci\u0119\u017cary. <\/p>\n\n\n\n
W tym celu konieczne jest stworzenie przestrzeni do dialogu, wpuszczenie Go do naszego \u017cycia, naszych trosk, problem\u00f3w i marze\u0144; absurdalne jest my\u015blenie o oparciu si\u0119 na Bogu w trudnych chwilach, je\u015bli wcze\u015bniej nie nawi\u0105zali\u015bmy z Nim osobistej relacji. <\/p>\n\n\n\n
Sia\u0107 ziarno w g\u0142\u0119bi serca<\/h2>\n\n\n\n
Wszystko powy\u017csze odnosi si\u0119 do wymiaru przekazywania wiary, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy nazwa\u0107 \u201eaktywnym\u201d, w kt\u00f3rym rodzice staraj\u0105 si\u0119 w m\u0105dry spos\u00f3b poma\u0142u zaszczepia\u0107 i rozwija\u0107 t\u0119 wiar\u0119 w m\u0142odych sercach swoich dzieci. <\/p>\n\n\n\n
Czasami b\u0119dzie to nabo\u017ce\u0144stwo do Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego, rodzinne nawiedzenie cmentarza w Dzie\u0144 Zaduszny, ofiarowanie dnia Matce Bo\u017cej, modlitwy przed snem odmawiane z wielk\u0105 uwa\u017cno\u015bci\u0105, nauczenie dzieci modlitwy r\u00f3\u017ca\u0144cowej… <\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie im wi\u0119cej ziaren zasiejemy, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce wiara zagnie\u017adzi si\u0119 w ziemi. Z drugiej strony, w miar\u0119 jak nasze dzieci dorastaj\u0105, to ziarno mo\u017ce przybra\u0107 bardziej intelektualny charakter: mo\u017ce oznacza\u0107 nauczenie ich, \u017ce istnieje co\u015b wi\u0119cej ni\u017c to, co materialne, \u017ce zawsze trzeba czyni\u0107 dobro, kocha\u0107 i szanowa\u0107 wszystkich, \u017ce B\u00f3g kocha ich jak matka i ojciec, \u017ce si\u0119 nimi opiekuje i chroni. <\/p>\n\n\n\n
Nasza rola, ostatecznie, polega na tym, aby otworzy\u0107 im drzwi do wiary b\u0119d\u0105cej do\u015bwiadczeniem Boga, kt\u00f3ry jest zarazem oparciem, jak i \u017ar\u00f3d\u0142em szcz\u0119\u015bcia, poniewa\u017c nie mo\u017cemy te\u017c zapomina\u0107, \u017ce nasza relacja z Bogiem nadaje sens naszemu istnieniu: \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jeste\u015bmy Jego dzie\u0107mi, nadaje naszemu \u017cyciu barw, nape\u0142nia nas si\u0142\u0105, poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci i celem. <\/p>\n\n\n\n
To ziarno, kt\u00f3re chcemy zasia\u0107, musi zapu\u015bci\u0107 korzenie w sercach naszych dzieci, a nie w ich zachowaniu. Skupianie si\u0119 na zewn\u0119trznych przejawach wiary jest w pewnym sensie r\u00f3wnoznaczne z twierdzeniem, \u017ce wiara jest czym\u015b wy\u0142\u0105cznie zewn\u0119trznym: szeregiem czynno\u015bci, kt\u00f3re nale\u017cy wykona\u0107, aby poczu\u0107 si\u0119 spe\u0142nionym i aby B\u00f3g by\u0142 z nas \u201ezadowolony\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Przypowie\u015b\u0107 o siewcy m\u00f3wi w\u0142a\u015bnie o tym powierzchownym zasiewie: \u201e(\u2026) niekt\u00f3re [ziarna] pad\u0142y na drog\u0119, nadlecia\u0142y ptaki i wydzioba\u0142y je. Inne pad\u0142y na miejsca skaliste, gdzie niewiele mia\u0142y ziemi; i wnet powschodzi\u0142y, bo gleba nie by\u0142a g\u0142\u0119boka. Lecz gdy s\u0142o\u0144ce wzesz\u0142o, przypali\u0142y si\u0119 i usch\u0142y, bo nie mia\u0142y korzenia\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Wiar\u0119 nale\u017cy \u201esia\u0107\u201d w najg\u0142\u0119bszych zakamarkach serca naszych dzieci, tam, gdzie kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 one jako osoby i gdzie nie\u015bwiadomie gromadz\u0105 wspomnienia i do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re kszta\u0142tuj\u0105 ich najg\u0142\u0119bsz\u0105 istot\u0119 i z kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 czerpa\u0107 jako nastolatki lub doro\u015bli, gdy poczuj\u0105 ja\u0142owo\u015b\u0107 \u015bwiata i jego trudno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n
Jak napisa\u0142 papie\u017c Franciszek w swojej ostatniej encyklice Dilexit nos<\/a><\/em>, przemawianie do serca oznacza \u201ed\u0105\u017cy\u0107 tam, gdzie ka\u017cda osoba, ka\u017cdej kategorii i stanu, dokonuje w\u0142asnej syntezy; tam, gdzie konkretne osoby maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o i korze\u0144 wszelkich innych swoich si\u0142, przekona\u0144, pasji, wybor\u00f3w\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\nM\u00f3wi\u0107 bez s\u0142\u00f3w\u00a0\u00a0<\/h2>\n\n\n\n
Drugi wymiar przekazywania wiary dzieciom, kt\u00f3ry nazwiemy wymiarem \u201ebiernym\u201d, ma wiele wsp\u00f3lnego z przyk\u0142adem, jaki dajemy, poniewa\u017c dzieci obserwuj\u0105 wszystko, co robimy, i potrafi\u0105 uchwyci\u0107 g\u0142\u0119bi\u0119 naszych dzia\u0142a\u0144. <\/p>\n\n\n\n
W tym wymiarze rodzice b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 bez s\u0142\u00f3w, pokazuj\u0105c swoim dzieciom, jak i z jak\u0105 intensywno\u015bci\u0105 modlimy si\u0119 i \u017cyjemy nasz\u0105 wiar\u0105. Ten wymiar jest bez w\u0105tpienia najwa\u017cniejszy, bo c\u00f3\u017c z tego, \u017ce b\u0119dziemy opowiada\u0107 naszym dzieciom historie z \u017cycia Jezusa, je\u015bli sami nie wcielamy Ewangelii w \u017cycie? Jak naucz\u0105 si\u0119 modli\u0107, je\u015bli nie zobacz\u0105, \u017ce my to robimy? Jak zrozumiej\u0105, \u017ce nasza relacja z Bogiem jest nasz\u0105 si\u0142\u0105, je\u015bli im tego nie poka\u017cemy? <\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119tam, \u017ce kiedy mia\u0142am 21 lat, zwierzy\u0142am si\u0119 ojcu z sytuacji, kt\u00f3ra wywo\u0142ywa\u0142a we mnie ogromny niepok\u00f3j. On, po wys\u0142uchaniu mnie nie zaproponowa\u0142 mi rozwi\u0105zania problemu, ale opowiedzia\u0142 mi o swojej trudnej sytuacji w pracy, kt\u00f3ra sprawia\u0142a mu cierpienie, i podzieli\u0142 si\u0119 tym, jak si\u0119 modli\u0142 i jak m\u00f3wi\u0142 Bogu o tej trudno\u015bci. Jego s\u0142owa poruszy\u0142y moje serce i do dzi\u015b cz\u0119sto je sobie przypominam i pomagaj\u0105 mi si\u0119 modli\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Mog\u0142abym przytoczy\u0107 wiele podobnych historii. Dla rodzic\u00f3w dotarcie do serca w\u0142asnych dzieci wcale nie musi by\u0107 takie trudne. Tym, co pomog\u0142o mi tamtego dnia w s\u0142owach mojego ojca, nie by\u0142a sama sytuacja, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cywa\u0142, ani \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest cz\u0142owiekiem wiary, kt\u00f3ry modli\u0142 si\u0119 o rozwi\u0105zanie tego problemu. Pomog\u0142o mi to, \u017ce otworzy\u0142 przede mn\u0105 swoje wn\u0119trze, pokaza\u0142 swoj\u0105 krucho\u015b\u0107 i to, jak w tej w\u0142a\u015bnie s\u0142abo\u015bci opiera\u0142 si\u0119 na Bogu. Tym, co m\u00f3j ojciec uczyni\u0142 wtedy, by\u0142o pozwolenie mi, bym zobaczy\u0142a fragment jego relacji z Bogiem \u2013 relacji prawdziwej, mocnej, g\u0142\u0119bokiej i zdecydowanej. <\/p>\n\n\n\n
Dlaczego czujemy tak wielk\u0105 nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 by rozmawia\u0107 z naszymi dzie\u0107mi szczerze, prosto z serca? A przecie\u017c nie ma nic pot\u0119\u017cniejszego ni\u017c matka lub ojciec, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 do swoich dzieci, z w\u0142asnego, najg\u0142\u0119bszego do\u015bwiadczenia, oznaczaj\u0105ce ca\u0142kowite obna\u017cenie si\u0119 przed nimi. <\/p>\n\n\n\n
Zdecydowanie gorsze by\u0142oby, gdyby nasze dzieci odczuwa\u0142y, \u017ce zamykamy nasze wn\u0119trze \u2013 r\u00f3wnie\u017c duchowe \u2013 za murem, przez kt\u00f3ry pokazujemy tylko to, co dobre i s\u0142uszne w naszych dzia\u0142aniach. Czy naprawd\u0119 chcemy, aby nasze dzieci odbiera\u0142y nas w ten spos\u00f3b: jako rodzic\u00f3w doskona\u0142ych, kt\u00f3rzy nigdy nie pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w, dla kt\u00f3rych wszystko jest klarowne, a ich wiara niezachwiana?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce znajdujemy si\u0119 w trudnym kulturowo i spo\u0142ecznie momencie je\u015bli chodzi o przekazywanie wiary w og\u00f3le. Wsp\u00f3\u0142czesna kultura coraz bardziej odsuwa na bok antropologiczn\u0105 wizj\u0119 cz\u0142owieka, w kt\u00f3rej liczy si\u0119 wn\u0119trze, a w relacjach spo\u0142ecznych przewa\u017ca to, co materialne (to, co si\u0119 posiada, to, co si\u0119 wytwarza) nad tym, co niematerialne: kim […]<\/p>\n","protected":false},"author":3141,"featured_media":53260,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[551,548],"tags":[599],"class_list":["post-53259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-familia","category-foco","tag-familia","pmpro-has-access"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53259\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/staging.omnesmag.com\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}